Weblog Jos Jansen

Connected Creativity

2011-09-05T21:46:00.021+02:00

In 2010, I got permission to revisit the place where the famous Dutch photographer Ed van der Elsken captured the images for his book ‘Natlab’ (1989). The result is a personal, anthropological glimpse into the world of high tech innovation, made in the tradition of Dutch documentary company photobooks. The book was printed privately and primarily meant as a gift for the NXP researchers. From the entire edition of 600 copies, only 100 are available for sale. They are priced at € 35. Website to order: www.josjansenphotography.com.

Katendrecht V

2011-09-04T21:19:00.026+02:00

In het voorjaar van 2011 deed ik samen met zeven andere documentair fotografen een project op Katendrecht in Rotterdam. ‘Katendrecht V’ is het vijfde deel van een groter, longitudinaal onderzoek naar de sociale en sociaal-economische veranderingen op Katendrecht. Dit meerjaren project wordt uitgevoerd op initiatief van AKV St Joost uit Breda/Den Bosch. Inmiddels hebben vijf groepen derdejaars deeltijd studenten fotografie hun persoonlijke visie op het schiereiland in een document vastgelegd. Tezamen vormen deze documenten een unieke blik op Katendrecht tijdens het eerste decennium van de 21ste eeuw.De 2011 editie van het katendrecht project heeft als 'eindproducten' een boek (van 120 pagina's), een website, en een expositie in Kaap Belvedere op Katendrecht.

De website van "katendrecht V" is: http://www.katendrechtV.nl

The past in the present

2010-11-11T11:56:00.009+01:00

De afgelopen drie maanden heb ik gewerkt aan een nieuw project dat uiteindelijk de titel ‘Picnic’ heeft gekregen. Maar voordat het zover was, is er veel water door de rijn gegaan. Hoewel ... niet in essentie eigenlijk, want het idee dat er in het begin was, heb ik redelijk goed kunnen vasthouden.

Metakunstenaars en verzamelaars
De titel van de opdracht was ‘Reflectie op het medium’ en het was tevens de laatste van de negen strategieën die we hebben behandeld. In ‘Reflectie op het medium’ stond de documentaire strategie van de reflexivisten centraal. Hierin gaat het primair over het bewustzijn van de werking van het medium fotografie (of film). De reflexivisten onderzoeken met hun fotografie en film niet de werkelijkheid maar de manier waarop deze in verschillende media ‘onderhandeld’ wordt. Ze gaan ervan uit dat datgene wat wij werkelijkheid noemen pas in een botsing tussen buitenwereld en medium tot stand komt. Ze zeggen niet dat de werkelijkheid niet bestaat of dat deze
alleen in ons hoofd ‘plaatsvindt’. Ze stellen dat de werkelijkheid betekenisloos is zolang deze niet door een medium wordt geactiveerd (onze ogen, een fotocamera, een satelliet, etc). Pas in een gefocuste blik op de werkelijkheid ontstaat, paradoxaal genoeg, realiteit. Dit ingewikkelde proces van betekenisproductie is het werkterrein van de reflexivisten: zij onderzoeken met fotografische en filmische strategieën hoe in fotografie en film verschillende werkelijkheidseffecten- en ervaringen worden geconstrueerd. Hun foto’s en films doen niet zozeer een uitspraak over de realiteit maar bestuderen de betekenis en de werking van fotografie en film. Binnen de reflexivisten wordt er onderscheid gemaakt tussen de ‘metakunstenaar’ en de ‘verzamelaar’. De metakunstenaar ontwerpt een reflexieve beeldtaal die bestaande beeldpraktijken (de klassieke documentaire, de fictiefilm, het nieuws, de reclame, etc) deconstrueert, er de werking van toont, er de kracht én de beperkingen van bloot legt. Simpeler gesteld: de metakunstenaar maakt fotografie over fotografie en film over film. Hij maakt ons bewust van de codes, conventies, waarheidsclaims, retorica en autoriteit van bestaande fotografische en filmische beeldtalen. Ook de documentaire strategie van de verzamelaar is gefundeerd in een paradox: hij is de filmmaker/fotograaf zonder camera. Deze kunstenaar betrap je nooit op het feit dat hij zelf een shot filmt of een foto schiet. Wel zie je hem in allerlei plekken zoeken naar afbeeldingen die anderen hebben geproduceerd. Editing is het belangrijkste vormgevingsinstrument van de verzamelaar. Een op zichzelf staande afbeelding betekent niets, pas in een groter verband, zo laat de verzamelaar zien, in een botsingvan beeld op beeld, plaatje op omgeving, pas in de wrijving tussen beeld en situatie ontstaat betekenis.....
Voor deze opdracht koos ik een belangrijke historische gebeurtenis, die ik me nog steeds, tot op de dag van vandaag kan herinneren: waar ik was toen ik erover hoorde, wat ik voelde, wie er nog meer was etc etc. Van belang is dat het 'grote', de historische gebeurtenis een verbinding aangaat met het 'kleine', met mijn beleving van dat moment op die bewuste dag en dan gezien door mijn persoonlijke bril van het ‘nu’.

Vier lagen
De gebeurtenis die ik koos is de moord op JF Kennedy, op 22 november 1963 in Dallas. Ik hoorde over het nieuws via de radio, toen ik op een vrijdagavond een boek zat te lezen over Griekse mythen en sagen. Onmiddellijk ben ik daarna begonnen met zoeken van beeldmateriaal, zowel betreffende de moord en het politieke klimaat van 1963 in de Verenigde Staten als met betrekking tot uit mijn eigen leven.
Ik heb vanaf het allereerste begin in vier beeldlagen gewerkt:
1. Beelden uit de zgn Zapruder fim, een amateurfilm van nog geen minuut, waarop de moord is vastgelegd.
2. Beelden van de aankomst van Kennedy in Dallas tot en met het moment dat hij in het ziekenhuis ligt voor autopsie
3. Beelden van het politieke klimaat in Amerika in de vroeg zestiger jaren (de Cuba crisis, de wedloop naar de maan, etc)
4. Beelden uit mijn eigen persoonlijke leven begin zestiger jaren (oa een foto van de radio die het nieuws bracht...)
Geleidelijik aan heb ik beelden verzameld uit deze vier lagen en me steeds afgevraagd wat toch het verhaal zou moeten worden over waar de wereld van John Fitzgerald en de wereld van Johannes Lambertus elkaar zouden kruisen...
Op eenbepaald moment merkte ik op dat op enkele foto’s een man en vrouw te zien waren op een grasheuvel: ze stonden daar te wachten op de auto van Kennedy, samen met hun twee kleine kinderen. De weg precies voor hun ogen bleek de plaats te zijn waar Kennedy even later vermoord zou worden. Als je de foto’s in een bepaalde sequentie probeert te leggen, zie je dat ze eerst vredig en vol verwachting staan te kijken om vervolgens, nadat er geschoten is, op hun buik te gaan liggen en daarbij hun kinderen beschutting bieden. Na wat speuren kwam ik erachter dat de man en de vrouw Bill en Gayle Newman heetten en hun kinderen Billy en Clayton.

Selectie en deconstructie
Op een bepaald moment kwam ik er tijdens het bestuderen van het materiaal achter dat wanneer je sommige foto’s ging deconstrueren en in een nieuwe context plaatste er een beeld ontstond van een echtpaar met kinderen dat vredig aan het picknicken was en op een bepaald moment wreed verstoord werd door de gebeurtenissen van die dag. Tijdens het deconstrueren en nogmaals deconstrueren kwam ik er langzaam achter dat dit een essentieel onderdeel is van de de reflexivistische documentaire strategie: je legt werkelijk de mogelijkheden maar ook de beperkingen van het medium fotografie bloot en je komt erachter dat je door het deconstrueren, opnieuw monteren, associeren en bewerken niet zozeer een uitspraak doet over de realiteit maar de betekenis en de werking van fotografie en film aan het bestuderen bent.
Als eindproduct van dit project heb ik een boek gemaakt, getiteld ‘Picnic’. Hierbij enkele pagina’s:

Tussen objectivisme en subjectivisme (slot)

2010-07-08T10:25:00.003+02:00

Enige tijd niet meer geblogd, terwijl er toch veel ontwikkelingen zijn geweest.... De associatieve reeks beelden heeft zich verder en verder ontwikkeld en heeft uiteindelijk zijn weg gevonden in een boek waarin ik twee van de drie inputs uit dit project gebruikt heb. Het thema van het boek is uiteindelijk geworden de grens tussen privacy en openbaar, met name in publieke ruimtes.
In het laatste decennium is de grens tussen openbaar en privé steeds vager geworden. Onder het motto ‘veiligheid en preventie’ wordt onze privacy in openbare ruimtes steeds verder op de proef gesteld. Op het reizigersplatform van een groot spoorwegstation onderzocht ik dit fenomeen en kwam tot de conclusie dat mede door het grote aantal aanwezige beveiligingsagenten en surveillance camera’s, er in toenemende mate dreiging voelbaar is. Onschuldig en schuldig worden begrippen die steeds minder makkelijk te onderscheiden zijn. Het boek ‘Grand Central Station’ vormt een associatief onderzoek naar dit maatschappelijke fenomeen. Bij het combineren en 'aaneenrijgen' van de beelden heb ik gebruik gemaakt van de associatieve mogelijkheden die ik hierbeneden (op 14 mei) heb beschreven. Hierbij enkele pagina's uit het uiteindelijke 'eindproduct'.

Tussen objectivisme en subjectivisme (5)

2010-05-14T10:46:00.011+02:00

Deze week de eerste poging om een associatieve reeks te maken vanuit alle foto's die ik tot nu toe toe gemaakt heb in dit project, een reeks die dan uiteindelijk moet leiden tot de opzet van een boek waarvan de concept-presentatie is gepland voor over twee weken. Het valt niet mee, moet ik zeggen, en na de eerste pogingen, met alle gemaakte foto's op tafel, ben ik nog eens gaan nadenken wat voor typen beeld-associaties je eigenlijk kunt bedenken.
Ik kwam tot de volgende drie categorieen:
1. beelden kunnen elkaar tegenspreken: dit leidt tot verwarring en ontwrichting en twijfel bij de kijker (een soort provocatieve strategie);
2. beelden kunnen elkaar versterken: dit leidt tot een soort strijdkreet
waardoor de kijker het gevoel heeft dat hij/zij overtuigd moet worden/wordt (een soort activistische strategie);
3. beelden kunnen elkaar aanvullen/complementeren: dit leidt tot een zekere rust en balans bij de kijker: hij/zij snapt het verhaal en daarmee is het verhaal ook meteen 'uit' ('je-neemt-de-kijker-bij-de-hand-strategie').
Helpt deze categorisering? In zekere zin wel: ik weet in ider geval dat ik niet voor de derde strategie wil gaan (te saai) en slechts heel af en toe voor de tweede (te 'apostolisch'). De eerste associatie-strategie is de meest interessante: je zet de kijker in eerste instantie op het verkeerde been en dat leidt tot nieuwsgierigheid en nadenken; de uitdaging is, denk ik, om dit zodanig te doen dat je je kijker niet verliest maar dat hij/zij juist gretiger wordt om het verhaal te gaan doorgronden. Dit lijkt allemaal heel logisch. Nu de toepassing nog..:-)

Tussen objectivisme en subjectivisme (4)

2010-05-06T23:39:00.017+02:00

'Just hang around and observe': dat is een definitie van antropologie die ik een paar jaar geleden tegenkwam. En tevens het motto waarmee ik deze werk werkte. Na de suggestieve associaties van vorige week heb ik me deze week op een nieuw onderwerp gericht: het leven dat zich afspeelt op een groot station, waar reizigers aankomen en vertrekken, waar ze lang moeten moeten wachten dan wel zich juist moeten haasten, waar ook altijd mensen rondhangen die niets met reizen te maken hebben en waar tegenwoordig in toenemende mate ook een soort dreiging voelbaar is, al was het alleen maar vanwege de grote hoeveelheid beveiligingscamera’s en beveiligingsagenten, die juist de dreiging proberen te reduceren. Ik heb met een hele kleine digitale point-and-shoot camera een hele serie breedbeeld opnamen gemaakt, waarbij ik mensen van boven gefotografeerd heb. De opgenomen beelden heb ik vervolgens geanalyseerd op zoek naar kenmerkende illustraties en associaties van de bovengenoemde aspecten. Om het realisme te versterken heb ik de opnames flink uitvergroot, zodat ook de digitale artefacten en kleurruis extra geaccentueerd worden en het big brother versterkt wordt.

Tussen objectivisme en subjectivisme (3)

2010-05-06T23:19:00.008+02:00

Een derde onderdeel van deze kwartaalopdracht is het creëren van een serie van acht beelden die samen een associatieve reeks vormen over een bepaald willekeurig onderwerp (‘Wilders of het weer’). Als onderwerp koos ik in de eerste week, voortbordurend op mijn ‘mensen-met-Wilders-in-gedachten-portretten’ een thema dat hieraan is gerelateerd: angst voor de terroristische kant van de Islam. In de buurt van een groot station maakte ik een aantal foto’s, die op een zeer subjectieve en suggestieve manier een aantal vooroordelen aan elkaar ‘plakken’ waardoor er een zeer donker en angstwekkend beeld ontstaat. Een sfeer die erg geassocieerd is met beelden die we kennen van de 'zwarte weduwen' uit Dagestan. Opnieuw blijkt hier hoe je de grens tussen feit en fictie gigantisch kunt vervagen als je beelden losmaakt van hun oorspronkelijke context en ze vervolgens op een zeer suggestieve en associatieve wijze combineert. Hieronder enkele foto's uit deze reeks.

Tussen objectivisme en subjectivisme (2)

2010-05-06T23:00:00.004+02:00

Het tweede onderdeel van deze kwartaalopdracht was het maken van een serie van 6 foto's over een actie, die geworteld moet zijn in de werkelijkheid, maar waarbij je ook de werkelijkheid een handje kunt helpen. De serie moet gemaakt zijn met een telefooncamera, waarmee je zaken als diafragma en sluitertijd niet gericht kunt beheersen. Ik heb diverse acties vastgelegd. Het meest beviel me de serie van de man die pasfoto's had gemaakt in een pasfoto-automaat, maar vervolgens minstens tien minuten stond te wachten omdat zijn alsmaar niet te voorschijn kwamen..... Oh ja, de serie waarin op een Michelango-achtige manier blikjes worden doorgegeven bevalt me eigenlijk ook wel!

Tussen objectivisme en subjectivisme (1)

2010-05-06T21:39:00.011+02:00

Alweer ruim drie weken bezig met de laatste kwartaalopdracht van dit (studie-)jaar en nauwelijks tijd gehad om even te reflecteren. Dat wil zeggen: nauwelijks tijd om te reflecteren op deze weblog, want reflecteren over het project als zodanig gebeurt dagelijks. Vele malen per dag zelfs! Dit is dan ook een project dat alle aanleiding geeft om erover te piekeren, want het is een verre van gemakkelijke opdracht. Er staan immers drie documentaire strategieën centraal (1. de provocateur, 2. de activist en 3. de antropoloog)en de weekopdrachten dienen als in een soort hogedrukpan onder grote pressie tot stand te komen. De eerste week was nog redelijk easy going met 'antropolgisch' getinte interviews met mensen die ergens voor of tegen zijn. Mijn onderwerp: de Lange Wapper in Antwerpen. De tweede week echter ging het pas echt los: zes portretten maken met een middenformaatcamera van mensen die een (zelfde of juist verschillende) mening hebben over een bepaald onderwerp. Allerlei geweldige ideeën dwarrelden door mijn hoofd, maar wat al snel bleek was dat het portretteren van zes personen die (zichtbaar) tot een en dezelfde groep behoren, niet iets is dat je binnen een week kunt organiseren. Vandaar dat ik ervoor koos om zes willekeurige personen te benaderen (bekend en onbekend. De interventie die ik deed was hen bewust na te laten denken over hetzelfde onderwerp en hen op dat moment te portretteren. Als onderwerp koos ik 'Wilders'. Eerst vroeg ik hen na te denken over Wilders en hun mening in hun gelaat tot uitdrukking te brengen; dan vroeg ik hen hetzelfde te doen, maar dan aan Cohen te denken, in de hoop dat dat een contrast zou opleveren. Tenslotte vroeg ik heb nogmaals aan Wilders te denken en op dat moment drukte ik de sluiter van mijn tweeogige Rolleiflex af. Hierbij enkele van mijn foto's. De grootste les die ik achteraf leerde is dat ik mijn geportretteerde mensen had moeten vragen te denken aan een een onderwerp met veel meer emotionele impact, een veel meer persoonlijk onderwerp dus. Dat had er naar alle waarschijnlijkheid toe geleid dat ik meer expressie op hun gezichten had kunnen vastleggen.

Wachten voor een rood stoplicht

2010-03-15T12:51:00.007+01:00

Met de op 12 maart genoteerde gedachten in mijn hoofd ben ik vorige week het 'wachten-voor-een-rood-stoplicht-gedrag' gaan bestuderen. Met de geweldige hulp van Wout Nooitgedacht en zijn HD videocamera heb ik een aantal filmfragmenten kunnen vastleggen, waarin zo'n beetje alle hier beneden genoemde gedragingen te zien zijn. Het komt er nu op aan te beslissen wat ik er verder mee ga doen: Welk gedrag benadrukken? Waarom? Hoe?
Evenzovele vragen om deze week een antwoord op te vinden. Hier alvast een 'ruw fragment':

Waiting for a traffic light #01 from Jos Jansen on Vimeo.

Waar ben ik eigenlijk naar op zoek?

2010-03-12T11:43:00.006+01:00

Een goede vraag! Ik las laatst dat wij ongeveer een kwart van ons leven bezig zijn met wachten en het specifieke wachten voor een rood stoplicht is daar zeker een substantieel deel van. Het extra interessante van het wachten voor een stoplicht is dat je in beslotenheid van de cocon van je auto zit en je daardoor tot op zekere hoogte beschermd voelt ten opzichte van de ‘boze buitenwereld’. Al doordenkend over wachten kom je al snel op allerlei emotionele aspecten ervan. Mijn vraag spitst zich toe op: kan ik die verschillende emotionele aspecten van wachten zichtbaar maken bij mensen die in hun auto zitten en op een rood stoplicht zitten te wachten? Emotionele elementen die me te binnen schieten zijn:
- Verveling
- Ongeduld
- Afleiding zoeken
- Wanhoop
- Agressie
- Waakzaamheid
Ik ga proberen die aspecten zichtbaar te maken, al of niet in een 'in-car' omgeving.

Experiment 3

2010-03-12T11:31:00.008+01:00

Als derde experiment heb ik me gericht op ‘de arena’ die ik verder inhoudelijk wil verkennen, namelijk de circa 45 seconden die we moeten wachten bij een rood stoplicht. Ik heb er hier voor gekozen dit vast te leggen op video en die zoveel als mogelijk ‘op te rekken’, zodat de minimomenten binnen die 45 seconden in al hun details zichtbaar kunnen worden. Overigens is dat wel moeilijk als je niet beschikt over een high speed camera die 300 beeldjes per seconde kan maken..:-). Als ik deze beelden evalueer, geven ze nog niet, of slechts ten dele, weer waar ik eigenlijk op zoek naar ben. Maar wat is dat eigenlijk?

Waiting #01 from Jos Jansen on Vimeo.

Experiment 2

2010-03-11T10:53:00.013+01:00

Als tweede experiment heb ik me gericht op de vraag hoe ik videobeelden zodanig kan vertragen dat een kort moment als het ware 'uitgesponnen' wordt? Als basis heb ik genomen een videofilm die ik deze zomer heb gemaakt van een magnolia waar af en toe bijen op 'duiken'. Door het beeld sterk te vertragen en via additionele montage heb ik geprobeerd een ‘foto’ te creëren waar af en toe beweging in zichtbaar. Hier een fragment.

Oleander Fragment from Jos Jansen on Vimeo.

Tijd oprekken? 'Beautiful boredom #01..'

2010-02-19T21:14:00.010+01:00

Hoe kun je tijd oprekken? Hier enkele foto's van een meisje dat samen met haar vriend(?) precies 45 seconden voor een rood stoplicht moet wachten, gefotografeerd in Alicante. Ik heb geprobeerd de ultieme verveling tot leven te brengen. Of geen verveling maar een te korte eeuwigheid voor een ultieme droom?

beautiful boredom #01 from Jos Jansen on Vimeo.

Lieve Vader in Lava 16.1

2010-02-15T23:52:00.007+01:00

Deze week verschijnt Lava 16.1, een paperback uitgegeven door Meulenhoff en gericht op literatuur (korte verhalen) en beeldende kunst. In deze paperback zal 'Lieve vader' vrijwel in zijn geheel worden gepubliceerd, het foto-verhaal dat ik vorig jaar maakte van mijn 88-jarige vader tijdens een periode dat hij een haast onmogelijke operatie moest ondergaan.
Op mijn website (www.josjansenphotography.com) is de hele serie in kleur zien. Tevens heb ik twee nieuwe series toegevoegd: 'Beautiful Boredom' en 'Anneke', over wie binnenkort ook een boek zal verschijnen.

Een nieuw kwartaal 'Onderzoek & Ontwikkeling'

2010-02-15T22:56:00.014+01:00

Dit kwartaal even geen fotografie, maar een "minor", gericht op het raakvlak tussen film en fotografie. Hierbij wil ik me in het bijzonder richten op het element ‘tijd’. David Claerbout is een van mijn inspiratiebronnen, bijvoorbeeld zijn videowerk "Ruurlo, Borculoscheweg, 1910" (1997), een digitaal gemanipuleerde oude foto van een dorpsgezicht met enkele mensen, een molen en een boom. Claerbout heeft een hedendaagse video-opname van dezelfde boom in het oude beeld gemonteerd. De boom beweegt zachtjes in een voorbije tijd. Weliswaar lijkt hiermee de oude foto tot leven gekomen, maar anderzijds is de beweging op haar beurt in de tijd bevroren. Een ander voorbeeld is zijn videowerk Dancing Couples (2008): hierbij verschuift de lichtbron heel, heel langzaam en je tast letterlijk in het duister in hoeverre ook de hele scene wellicht miniscuul beweegt. Ik zou me heel graag wat verder willen verdiepen in het zogenaamde 'oprekken' van de tijd. Wat zijn de mogelijkheden hiertoe? Wat zie je ontstaan als je de tijd oprekt? Wat gebeurt er als ik film inzet als fotografie? Of fotografie als film?
Mijn plan voor deze week is heel 'basic':
- (hoe) kan ik een stilstaand beeld tot leven laten komen en daardoor de tijd 'oprekken'?
- (hoe) kan ik videobeelden zodanig vertragen dat een kortmoment als het ware 'uitgesponnen' wordt?
- (hoe) kan ik snel echter elkaar opgenomen foto-opnames tot een (vloeiende) film bewerken en daardoor iets zeichtbaar maken wat normaliter aan je oog wordt onttrokken?

Zelfportret van 60 seconden

2010-02-15T22:46:00.008+01:00

Als aftrap van de nieuwe kwartaal-opdracht een zelfportret van 60 seconden, opgenomen tijdens het kijken naar 'Blood Simple' van de Coen Brothers.... Zie in mijn brilleglas hoe de hoofdpersoon vermoord wordt....:-)

Dagboek: reset & rethink

2010-01-15T18:38:00.016+01:00

Vorige week zaterdag heb ik het project over Anneke succesvol afgesloten. Volgende week hoop ik te starten met het boek, want dat is vanaf het begin mijn doel geweest voor dit project.
Zodra het klaar is, zal ik op deze weblog presenteren met een link naar http://www.blurb.com/ waar het boek geprint zal worden.
Morgen staat alweer de eindbeoordeling voor de deur van het tweede project van dit kwartaal: het dagboek met subjectief-autonome beelden. Deze week heb ik een complete 'reset' en 'rethink' gemaakt voor dit project. Niet dat ik geen interessante beelden gemaakt had, daar zat het hem niet in. Het probleem was een beetje dat er te weinig handtekening inzat. Daarom heb ik deze week besloten om uit alle beelden die ik de afgelopen drie maanden gemaakt heb die beelden te selecteren die met herfst te maken; tenslotte was het de herfst die als seizoen een sterk stempel drukte op mijn gevoelens van de afgelopen drie maanden. Ik heb het aantal beelden en spreads nogal ingekrompen, maar uit het materiaal van de laatste drie maanden ook een aantal beelden geslecteerd die ik nog niet eerder had gebruikt. Hier is alvast een 'teaser':

Project 2 - Week 7 (Anneke)

2010-01-01T16:23:00.004+01:00

Project 2 - Week 6 (Anneke)

2009-12-23T13:46:00.018+01:00

Een selectie van de beelden die ik gisterenmiddag heb gemaakt. Ik denk dat er wel twee of drie foto's bij zijn, die passen binnen de reeks die gedurende de afgelopen weken langzamerhand is ontstaan.

'Subjectief-autonoom' dagboek... (week 5)

2009-12-18T15:41:00.015+01:00

Oh ja, je zou bijna vergeten dat er dit kwartaal nog een tweede creatief project loopt: hierbij enkele beeldschetsen van de afgelopen weken. Uiteindelijk streef ik na een boek te 'componeren' met een aaneenschakeling van dagelijkse anecdotische beeldschetsen die als een soort 'stream of consciousness' uit elkaar voortvloeien.....

Project 2 - Week 5 (Anneke)

2009-12-18T15:36:00.006+01:00

Deze week weer nieuwe beelden gemaakt, waarbij ik me vooral heb gefocuseert op een zeer essentieel deel van Anneke's leven, namelijk het gedeelte waarin ze zich intensief en succesvol bezig houdt met beeldende kunst.

Project 2 - Week 4 (Anneke)

2009-12-12T02:28:00.007+01:00

Vandaag vrijdag.....

2009-12-11T13:32:00.006+01:00

Vandaag werken aan twee projecten: het portret van Anneke, waarvoor ik begin deze week mijn beelden heb gemaakt, en tevens het dagboek met subjectief-autonome beelden. Wat dat dagboek betreft heb ik nog wat verder nagedacht en dit is een samenvatting van mijn overpeinzingen:
Ik wil mij wat betreft het dagboek houden aan de 'regels' van het 'klassieke' dagboek; dat wil zeggen dat je dagelijks of tenminste om de paar dagen iets vastlegt over je belevenissen, gevoelens en stemmingen.
Ik merk dat je stemming -binnen bepaalde marges - per dag kan wisselen. Soms is je stemming al meteen in mineur (zoals op de dag die begon met de aangebrande boterham - zie 18 november) maar op andere tijden daarentegen word je na je wakker worden al meteen gegrepen door iets dat je juist op een positieve manier raakt (zie beneden de foto's van schitterende herfstkleuren, nog net te zien door de bewasemde ruiten).
Ik kies er dus voor om geen rode draad als thema uit te werken, maar juist om voor een aantal specifieke dagen foto's te maken die als het ware anekdotische beeld-notities zijn. Ik merk dat de diepgang van die anekdotische notities kan varieren. Ook kun je spelen met de mate van concreetheid dan wel abstractie van je beeldnotities. En natuurlijk kun je met de combinatie van je (abstracte dan wel concrete) beelden boodschappen versterken, dan wel onderuit halen, dan wel een zeker cynisme of een dosis humor meegeven.
Wat essentieel is, is dat het zeer subjectief is, maar wel uitlegbaar.
Ik heb de afgelopen week twee scenario's gevolgd:
- op het moment dat je een bepaalde emotie voelt, meteen proberen met de camera vast te leggen waar het vandaan komt of waar het mee te maken heeft;
- soms gebeurt het echter ook dat je spontaan foto's maakt van onderwerpen en je pas achteraf afvraagt: waarom nam ik deze opname? Pas op dat moment realiseer je wat voor soort je gevoel je onbewust had op het moment dat je de ontspanner van je camera indrukte. Noemen ze dat niet introspectie..? :-)
Later vandaag beelden..... want daar gaat het om...

Project 2 - Week 3: nieuwe beelden

2009-12-04T23:54:00.007+01:00

Deze week samen met Anneke gewerkt aan beelden die haar laten zien zoals ze is en zoals ze leeft. Ik heb het gevoel dat er langzamerhand materiaal begint te ontstaan waarin ik Anneke laat zien in de verschillende 'lagen' van haar bestaan. Behalve beelden uit het heden, hebben we ook nog wat foto's gemaakt die gerelateerd zijn aan de manische periode van Anneke, enkele jaren geleden. Ze was toen regelmatig op straat te zien, gekleed als heks, compleet met hoed en bezemsteel. De heks was voor haar een manier om zich te beschermen tegen de buitenwereld, specifiek in deze manische periode. Als heks durfde bijna niemand haar immers aan te spreken.

Project 2 - week 3: wat is eigenlijk een intiem portret?

2009-12-04T23:19:00.009+01:00

Het maken van 'intieme beelden' is, zoals ik eerder vermeldde, een belangrijke doelstelling van dit kwartaalproject. En dan blijft de volgende vraag overeind: wat definieert of iets een intiem beeld is? Toch nog maar eens even gekeken in een aantal woordenboeken om te zien of dat nog houvast biedt. Wat ik tegenkom zijn de volgende betekenissen: innig, vertrouwd, nauw verbonden, 'close', diep, dierbaar, gemeenzaam, vertrouwd, teder, openhartig. Dit zijn allemaal elementen die gerelateerd zijn aan de aard van de relatie tussen twee mensen. Je zou het misschien kunnen samenvatten met het begrip 'contact': er dient contact te zijn om nauw verbonden met elkaar te zijn en andersom dien je nauw verbonden te zijn om contact met elkaar te hebben. Maar... hoe is het gerelateerd aan het portret dat een documentair fotograaf van iemand maakt en dat je graag zou willen kenmerken als een intiem portret? Ik blijf een beetje bij wat ik hier eerder schreef: je creëert als fotograaf een zodanig contact en anderszijds creëert de gefotografeerde een zodanige openheid dat hij/zij volledig zichzelf durft te zijn in de verschillende 'lagen' van zijn/haar bestaan....., alsof er geen camera aanwezig is. Vaak gaat het hierbij ogenschijnlijk om non-momenten, terloopse momenten,die ook zou kunnen betitelen als
'tussenmomenten'. Juist op die momenten openbaart zich juist datgene wat iemand ten voeten uit karakteriseert. Paradoxaal genoeg zie je af en toe ook intieme, onthullende beelden van mensen die totaal zichzelf zijn, maar die op een paparazzi-achtige wijze gemaakt zijn. Ik zou dit willen noemen 'bespiede' of 'gestolen' intimiteit.

Project 1 - 'subjectief-autonoom' dagboek

2009-12-03T10:53:00.007+01:00

Je zou bijna vergeten dat er nog een tweede belangrijk creatief project is, dit kwartaal: het dagboek met subjectief-autonome beelden. Hierbij twee nieuwe 'spread'-voorstellen', die opnieuw stemmingen representeren. Ik merk dat het weer en de melancholieke seizoenswisseling op dit moment een belangrijke rol spelen, in ieder geval bij deze twee beelden:

Project 2 - Week 2, eerste evaluatie

2009-12-01T18:17:00.007+01:00

De belangrijkste vraag die afgelopen zaterdag tijdens de evaluatie van de diverse beelden aan de orde kwam was: welke beeld uit jullie series kunnen we karakteriseren als een 'intiem beeld'? En dan is de volgende vraag natuurlijk: wat definieert of iets een intiem beeld is? Ik denk dat je 'intiem beeld' moet interpreteren als een beeld van het moment waarop iemand totaal, maar dan ook totaal zichzelf is. Meestal ben je dat als je op je eentje bent, maar in principe kan dat ook met iemand anders erbij... Wel moeilijk voor een fotograaf om vast te leggen of toch niet? De volgende twee beelden van Anneke werden beschouwd als intieme beelden omdat men de overtuiging had dat Anneke hier echt helemaal zichzelf is. Op de ene foto stoer en rokend, op de andere, met haar hond Joepie, juist veel meer teder en kwetsbaar.

Project 2 - week 2 (Anneke)

2009-11-26T00:56:00.020+01:00

Deze week de volgende serie foto's gemaakt van Anneke's leven. Vanwege het slechte weer moesten we ons beperken tot beelden in huis. De focus van deze foto-sessie was gericht op de vraag wat voor soort beelden kenmerkend zijn voor Anneke (bijvoorbeeld qua lichaamshouding, gewoonte, gezichtsuitdrukking). We hebben een hele lijst gemaakt van mogelijkheden en die zijn we nu aan het afwerken. Tevens weer wat beelden gemaakt van Anneke's interieur.

Subjectieve werkelijkheid - autonoom dagboek

2009-11-18T20:59:00.010+01:00

De focus van de nieuwe opdracht was duidelijk, maar er kwamen allerlei vragen op over gevoelsfluctuaties en hoe je die het beste kunt weergeven.
Ik heb de afgelopen week twee scenario's gevolgd.
- op het moment dat je een bepaalde emotie voelt, meteen proberen met de camera vast te leggen waar het vandaan komt of waar het mee te maken heeft, zoals de dag die al begon met een boterham die te lang in de broodrooster bleef zitten en daardoor behoorlijk verbrandde, een voorteken voor andere soortgelijke gevoelens tijdens de rest van die dag... (zie foto's);
- soms gebeurt het ook dat je spontaan foto's maakt van onderwerpen en je pas achteraf afvraagt: waarom nam ik deze opname? Pas op dat moment realiseer je je dat je gevoel nogal melancholiek is, met name als gevolg van de herfst die nu kamerbreed heeft toegeslagen, bepaald niet mijn favoriete seizoen.. (zie foto’s)

Project 2 - week 1 (Anneke, de eerste foto's)

2009-11-18T15:34:00.012+01:00

Project 2 - week 1 (Anneke)

2009-11-17T23:22:00.010+01:00

Deze week ben ik begonnen met de foto-documentaire waaraan ik de komen deweken zal werken. Hoofdpersoon van mijn verhaal is Anneke. Anneke is eenvrouw van 44 jaar die na een opleiding in de gezondheidszorg jarenlang werkzaam is geweest als coordinator jongerenwerk. Rond haar dertigste jaar stortte haar wereld ineens in: hypomane en manische perioden werden afgewisseld met depressies. Tijdens een korte opname-periode in 1995 werd vastgesteld dat ze leed aan een bipolaire stoornis gecombineerd met een persoonlijkheidstoornis. Na een lang en uitputtend genezingsproces kon zij haar leven weer langzaam opnieuw oppakken. Tijdens dit genezingsproces ontdekte zij dat creativiteit en in het bijzonder beeldende kunst voor haar een zeer effectief middel was om zich staande te houden. Zij werkte met keramiek, schilderde, schreef gedichten en begon korte films te maken. Het ging zo goed met haar dat ze besloot met haar medicijnen te stoppen. Het gevolg hiervan was echter dat ze in een zeer manische periode terecht kwam, waarin ze heel erg creatief was, maar ook 'roofbouw' pleegde op haar lichaam en geest en zoveel energie verloor dat ze uiteindelijk in 2007 opnieuw opgenomen moestworden. Het jaar voor de opname was Anneke regelmatig op straat te zien, gekleed als heks, compleet met hoed en bezemsteel. De heks was voor haar een manier om zich te beschermen tegen de buitenwereld, specifiek in een manische periode. Als heks durfde bijna niemand haar immers aan te spreken. Tijdens en na de opname slaagde ze er opnieuw in om uit het dal op te klauteren en met behulpvan therapie en medicijnen stabiliseerde ze weer langzaam. Sindsdien is Anneke in staat een stabiel en rustig leven te leiden. Het creatief kunnen zijn heeft een belangrijke rol gespeeld in Anneke's herstelproces. Schilderen, beeldhouwen, gedichten schrijven en filmen zijn voor haar middelen om haar complexe belevingswereld ten behoeve van zichzelf en anderen te verbeelden en op deze wijze hoopt ze verband te leggen tussen de wereld van de psychiatrie en de zogenaamde 'normale' wereld met al zijn vooroordelen. De kunst van Anneke is zeer kleurrijk, intuïtief, abstract en tegelijkertijd figuratief. Anneke is een kunstenaar met een psychiatrische beperking. En deze beperking gebruikt ze als overlevingsmiddel, waardoor ze gemakkelijker met haar beperking kan omgaan. Zij heeft intussen een gedichtenbundel gepubliceerd en exposeert zeer regelmatig haar schilderijen in Eindhoven en omgeving. Ook geeft zij als kunstenaar en vrijwilliger voorlichting voor kinderen, jongeren en volwassenen ten behoeve van mensen die meer willen weten van creativiteit, kunst en psychiatrie. Dertien jaar geleden kocht Anneke een hond, Joepi. Deze hond is sindsdien voortdurend aan haar zijde en is haar steun en toeverlaat. De komende weken zal ik Anneke regelmatig ontmoeten en ga ik proberen een portret van haar te maken waarin ik haar leefwereld verbeeld en waarbij ik tevens iets zal proberen te laten zien van wat een bipolaire stoornis is (tot voor kort genoemd: manische depressiviteit). Anneke is enthousiast en denkt creatief mee in het hele proces. De komende weken zal ik geleidelijk aan beelden laten zien uit deze ontdekkingsreis.

Subjectieve werkelijkheid Project 2 - Opdracht

2009-11-08T14:40:00.009+01:00

Gisteren de tweede opdracht gekregen voor dit kwartaal. Docente zal zijn Stefanie Gratz (http://www.stefaniegratz.com/). Opnieuw is de subjectieve werkelijkheid de focus van de opdracht. De bedoeling is een persoon te volgen en langzamerhand een beeld te creeren van zijn/haar identiteit. Het moet een voor de toeschouwer interessant verhaal worden, waarbij de grenzen worden afgetast tussen objectieve werkelijkheid en subjectieve waarheid. De gebeurtenissen hoeven bijvoorbeeld niet noodzakelijkerwijs gebeurd te zijn in de vorm waarin ze gepresenteerd worden. Wat essentieel is, is dat het een 'intiem portret' wordt, dat de toeschouwer meevoert in de leefwereld van de hoofdpersoon. Als 'food for inspiration' hebben we gisteren een aantal schitterende boeken bekeken, waaronder het werk van Nan Goldin (The ballad of sexual dependency), Larry Sultan (We are family), Richard Billingham (Ray's Laugh) en Mitch Epstein (Family Business). Hier twee foto's van respectievelijk Billingham en Larry Sultan.

Subjectieve werkelijkheid Project 1 - Hoe zal ik te werk gaan?

2009-11-06T21:39:00.010+01:00

De focus van de nieuwe opdracht is duidelijk, maar....: hoe zal ik te werk gaan? Er komen allerlei vragen bij mij op:
- hoe fluctueert je persoonlijke emotie en op basis waarvan?
- zitten er grote schommelingen in je gevoel of is je gevoel normaliter gelijkwaardig?
- wat is de invloed van het seizoen (m.n. de herfst met zijn steeds korter wordende dagen)?
- wat zijn de overige determinanten van je gevoelsfluctuaties?
Vervolgens komt de vraag op hoe je je gevoelens het beste kunt visualiseren. Mogelijkheden zouden kunnen zijn:
- kleuren en vormen
- licht en donker (incl. overbelichting en onderbelichting)
- scherpte cq onscherpte
- gebruik van metaforen en associaties.
Ook de wijze waarop je het boek samenstelt, monteert en grafisch ontwerpt is cruciaal:
- 1 of 2 foto's per spread
- variaties in grootte van de beelden
- reeksen van beelden (caleidoscoop)
- eventueel uitvouwbare pagina's
- soort papier.
Vele vragen dus, die evenzoveel experimenteer-scenario's kunnen opleveren....
De boodschap lijkt: gewoon intuitief beginnen en af en toe even evalueren welke richtingen het meest interessant zijn.

Subjectieve werkelijkheid Project 1 - Food for thought

2009-11-06T21:24:00.013+01:00

Veel 'food for thought' vond ik in nummer 14 van het FOAM magazine. Hier enkele spreads, die binnen de opdracht van de subjectieve realiteit zouden kunnen vallen. Van boven naar beneden werk van: Thekla Ehling (2 spreads), Masao Yamamoto (1 spread), Risaku Suzuki (1 spread), Bart Julius Peters (3 spreads):

Subjectieve werkelijkheid Project 1 - De nieuwe opdracht

2009-11-06T14:03:00.007+01:00

Gisteren het eerste deel van de nieuwe kwartaalopdracht gekregen en bediscusieerd. Deze keer gaat het om de subjectieve werkelijkheid als documentaire-strategie. De focus is: 'het vervaardigen van een dagboek waarin persoonlijke emotie ten opzichte van aspecten die je van waarde acht, tot uitdrukking worden gebracht'. De eindvorm dient een boek te worden van 10 a 15 spreads met als minimale maat A5, waarbij de maat een relatie heeft met de persoonlijke werkwijze.
Deze keer dus geen beeldverslag met de verplichting een 'werkelijke waarheid' te representeren. Wat verwacht wordt is een super-persoonlijke, welbewust getinte verslaggeving, een reeks notities waarin gepoogd wordt de eigen gevoelsmatige relatie met het alledaagse of facetten daarvan te visualiseren. Een narratieve, lineaire structuur is niet nodig. De pagina's dienen steeds opnieuw (verschillende?) visuele refecties te zijn van een positionering ten opzichte van relevant geachte gebeurtenissen, stemmingen, emoties, etc. Een emotie of een facet daarvan kan soms bestaan uit vele beelden die in onderling verband exact reflecteren wat niet in één beeld weer te geven zou zijn. De beelden moeten in zekere zin alle het handschrift dragen van de maker. Fotografische middelen kunnen naar hartelust ingezet worden en 'be-experimenteerd' worden...!

De 'objectieve' straat-realiteit (17) - het Ich en het Es van de straat

2009-10-23T10:28:00.006+02:00

Veel nagedacht over de titel van deze reeks en uiteindelijk terecht gekomen bij Freud, die drie begrippen onderscheidt: het Es (de wereld van de driften), het Uber-ich (de wereld van de door religie en maatschappij opgelegde normen) en tenslotte het Ich (de op persoonlijke keuzes gebaseerde resultante van driften en normen). Deze begrippen lijken mij uitstekend te passen bij wat de foto's uitdrukken over de straat: datgene wat je ziet, en de onderwereld der driften die je pas ziet als je ernaar op jacht gaat...

De 'objectieve' straat-realiteit (16) - eindpresentatie

2009-10-19T14:33:00.011+02:00

Tijdens de reviews van afgelopen zaterdag heb ik drie richtingen gepresenteerd, alle drie bedoeld als wandexposities en alle drie gericht op integratie van de twee documentaire strategieën. Het interesssante was dat tijdens de besprekingen nog een vierde richting naar voren kwam: een simpele sequentie van zes tot acht beelden, die tesamen het verhaal vertellen. Vijf van de beelden zijn foto's die ik ('objectief') via het gaspedaal van mijn auto gemaakt heb, de overige drie zijn 'jaagfoto's'. Ik heb heel veel verschillende alternatieven met elkaar vergeleken, maar uiteindelijk heb ik, na ruggespraak, gekozen voor onderstaande reeks. De titel zou kunnen zijn: 'Bovenstroom en onderstroom van de straat', daarmee doelende op de twee aspecten die de foto's laten zien of liever gezegd suggereren: de direct zichtbare en een minder zichtbare wereld vol vraagtekens. Ook nu blijkt weer hoe onmogelijk het is een objectieve werkelijkheid te laten zien, maar ook hoe interessant het is met ogenschijnlijk objectieve beelden een eigen werkelijkheid te creëren, die meer vragen oproept dan vragen beantwoordt....

De 'objectieve' straat-realiteit (12) - de week van de integratie...

2009-10-13T09:34:00.004+02:00

Deze week wil ik de vraag beantwoorden hoe ik de beelden die ik de afgelopen weken gemaakt heb, zo aantrekkelijk mogelijk kan gaan presenteren over anderhalve week. Daarbij baseer ik mij vooralsnog op het uitgangspunt dat ik de beide documentaire-strategieen (de objectief-neutrale en de jagersstrategie) wil integreren met elkaar.
Ik heb nu drie ideeen die ik alle drie zaterdag in ruwe vorm wil laten zien:
1. een scenario waarin ik de verschillende impressies als het ware in uniforme blokken wil samenvoegen (à la de Hong Kong foto's van Michael Wolf)
2. een meer verhalend scenario waarin ik de twee strategieen in elkaar vlecht en als het ware als een verhalend geheel presenteer. Daarbij heb ik heel sterk iets 'filmachtigs' voor ogen.
3. hetzelfde als 2 maar dan veel meer 'losjes' gepresenteerd.
Bij dit alles zie ik nu een wandpresentatie van de beelden in mijn fantasie, maar ook dat kan nog veranderen. Oh ja, en ik ben ook nog op zoek naar een goed 'fundament' waarmee ik de beelden als het ware voorzie van 1 keyword dat mijn visie op de 'straat-realiteit' goed reflecteert.

De 'objectieve' straat-realiteit (11) - 'creepy'

2009-10-07T13:11:00.003+02:00

Een volgende richting: tussen objectief en subjectief 'jagen'. Die flits maakt het wel lekker 'creepy'.

De 'objectieve' straat-realiteit (9) 'Blow Up'

2009-10-01T07:10:00.016+02:00

Al bij de allereerste brainstorming over dit project legde ik voor mijzelf een link naar de film 'Blow Up' van Antonioni uit 1966. Het verhaal over een fotograaf, die in een Londen's park foto's maakt en later in zijn donkere kamer ontdekt dat hij (ook) een moord heeft vastgelegd. Food for Inspiration...

De 'objectieve' straat-realiteit (8) schemering

2009-09-26T00:35:00.001+02:00

De 'objectieve' straat-realiteit (7) by night ...

2009-09-18T23:01:00.002+02:00

De 'objectieve' straat-realiteit (6) overdag ...

2009-09-18T22:58:00.003+02:00

De 'objectieve' straat-realiteit (5) - Google Street View :-)

2009-09-17T09:54:00.004+02:00

Deze week van film overgeschakeld op foto's. Wat is er objectiever dan een camera in je auto monteren en die 'at random' foto's laten maken? Ik kan mijn Nikon afstellen op 'interval-opname' en dan al rondrijdende vanuit het zijraam twee opnames per seconde laten maken. In minder dan drie-en-een halve minuut heb je maar liefst 400 raw opnames gemaakt. Wat is er nog objectiever?? De grootste klus echter komt daarna pas: het selecteren. En ja...op basis waarvan selecteren? Daar verandert de objectiviteit in subjectiviteit. Eigenlijk wordt het dan pas weer spannend....:-)

De 'objectieve' straat-realiteit (4) - de straat als geheim...

2009-09-12T02:24:00.006+02:00

Opnieuw de film camera voor een van de zijruiten van de auto en stapvoets door de straat. Maar nu 's nachts.... Beelden bevriezen, bewerken en presenteren als 'stills'....

De 'objectieve' straat-realiteit (3) - de eerste beelden

2009-09-12T02:21:00.002+02:00

Film camera voor een van de zijruiten van de auto en stapvoets door de straat.

De 'objectieve' straat-realiteit (2) - de eerste brainstorm

2009-09-09T17:57:00.025+02:00

Vorige week hebben we aan de hand van wat nieuwe brainstormtechnieken met een paar studenten (Jeroen, Shiva, David, Michael, Wout en ikzelf) intensief gebrainstormd over de vraag: hoe kunnen we de nieuwe kwartaal-opdracht binnen de grenzen van de briefing zo creatief mogelijk gaan uitwerken? Allereerst hebben we uitgebreid stilgestaan bij de vraag: wat is nu eigenlijk die nieuwe opdracht? na lang wikken en weken kwamen we tot de volgende formulering: 'Welke concepten kunnen we bedenken om een origineel thema te fotograferen binnen De Straat op basis van een objectivistische documentaire benadering en met gebruikmaking van twee strategieen: die van de observator en die van de jager?' Een zinvolle en fantastische exercitie die vele inzichten en nieuwe ideeen opleverde. En dat allemaal gebaseerd op een tweetal 'persoonlijke inspiratiebronnen' die iedereen had meegebracht....
Ik besluit te gaan bekijken of ik het thema 'de straat als geheim' tot leven kan brengen.

De 'objectieve' straat-realiteit (1) - objective objects

2009-09-09T17:57:00.023+02:00

Uit het boek 'Art and photography' (Phaidon, 2003): 'The straight photograph - clear, frontal, centred - is often understood as the least creative and thus most artless kind of image. It does'nt draw attention to itself and often substitutes for what it depicts. Straight photographs blur the distinction between image and object, representation and reality.'
In deze zin is de nieuwe kwartaal-opdracht, met name waar het de 'observator-dimensie' betreft. een regelrechte 'straight photography' opdracht. Maar ja, ook 'straight photography' kun je oprekken..... Want wat is nu eigenlijk objectief? Waar eindigt het subjectieve en begint het objectieve? En wat misschien nog belangrijker is: waar eindigt het objectieve en begint het subjectieve?
Zeker als je bedenkt welke fotografen er als objectivisten worden beschouwd: Bern & Hilla Becher, Thomas Struth, Hans Aarsman, Mr Lee (de fotograferende kat).

Lange, hete zomer (2)

2009-09-09T17:57:00.009+02:00

Met heel veel bloed, zweet en tranen een nieuwe foto-website gebouwd (www.josjansenphotography.com), en ... drie boeken gemaakt. Uitgever: www.blurb.com

ordinary no or...

By jos jansen

Book Preview

the line

By jos jansen

Book Preview

marseille

in 25 waste contai...

By jos jansen

Book Preview

Lange, hete zomer (1)

2009-09-09T17:56:00.002+02:00

Met heel veel bloed, zweet en tranen een nieuwe foto-website gebouwd.....: www.josjansenphotography.com

Docu Dagboek (8) - It's there...

2009-09-09T17:50:00.008+02:00

Docu Dagboek (7) - de finale fase

2009-06-10T18:13:00.013+02:00

Gisteren en vandaag de allerlaatste beslissingen genomen en... vanmiddag om 15.00 uur is het boek naar de drukker gegaan!De belangrijkste knopen die ik heb doorgehakt betreffen:
- een vergaande selectie van beelden (van 55 naar 33 pagina's)
- het elimineren van de 'Grace Jones - lijn' in het verhaal, waardoor meer focus op de eigenlijke storyline komt te liggen
- veel meer rust in het grafisch design
- meer emotie door middel van persoonlijke, handgeschreven impressies
- een andere titel.
En nu maar wachten tot vrijdagmiddag wanneer het boek bij de drukker moet liggen....

Docu Dagboek (6) - een nieuwe richting

2009-06-02T14:30:00.008+02:00

Anderhalve week geleden stelde ik mezelf de volgende vragen:
1. Wordt het een boek en/of een multimedia-document ('foto-film')?
2. Op welke manieren kan ik mijzelf 'toevoegen' aan het bestaande materiaal en dan natuurlijk op een niet artificiele manier?
3. Welke teksten ga ik erbij schrijven en op welke manier publiceer ik deze teksten (in fotoboek dan wel in 'foto-film')?
4. Welke beelden moet er sowieso nog bij gaan creeren?
Hieraan toegevoegd de feedback van onze laatste zaterdagsessie, die kortgezegd luidde: het zijn mooie beelden, maar het is wat te vlak, er moet meer drama en emotie in het verhaal komen, heb ik besloten op de volgende manier verder te gaan:
1. Het verhaal ga ik veel meer centreren rond (de bijna onmogelijke) operatie, die mijn vader heeft ondergaan tijdens de afgelopen maanden. Mijn vader is door o.a. de conditie van zijn hart eigenlijk niet te opereren maar toch moest er iets gebeuren om hem van een continue klacht af te helpen. Dit was een dramatische periode waar ik ook veel van heb vastgelegd en die goed te integreren is met het verhaal dat ik al een beetje in mijn hoofd had. De chirurg die hem opereerde leek als twee druppels water op Grace Jones, hetgeen leidde tot een idee voor de titel van het dagboek.
2. Ik heb besloten dat het primair een boek gaat worden; dat is een goede oefening voor verdere projecten die ik nog wil doen.
3. Ikzelf ben, zonder dat ik te zien ben, eigenlijk continu aanwezig in het dagboek; gewoonweg omdat ik mijn vader dikwijls begeleid heb bij de bezoeken aan de uroloog en het ziekenhuis in het algemeen. Verder ben ik zeer aanwezig in de teksten die ik ebsloten heb te schrijven bij een aantal van de beelden.
4. De balans tussen beeld en geschrevene is een aparte 'kunst'; ik heb diverse voorbeelden bekeken, oa. met hulp van Jon Vismans en Peter Dekens. Hier beneden heb ik wat voorbeelden afgedrukt. Uiteindelijk heb ik besloten om de tekst in een 'typewriter font' te integreren in de beelden.

Even tussendoor - De Libelle Zomerweek....:-) !

2009-05-19T21:59:00.033+02:00

Afgelopen zondag met Wout, Jeroen en diens vriendin Marit, foto's gemaakt op de Libelle Zomerweek in Almere. Prima om onze Martin Parr cq Otto Snoek achtige kwaliteiten op het gebied van straatfotografie weer eens op te poetsen. Hierbij wat indrukken.

Docu Dagboek (5) - new choices to be made

2009-05-16T20:08:00.007+02:00

Op basis van de discussies en feedback van zaterdag 16 mei heb ik de volgende vragen opgesteld:
1. Wordt het een boek en/of een multimedia-document ('foto-film')?
2. Op welke manieren kan ik mijzelf 'toevoegen' aan het bestaande materiaal en dan natuurlijk op een niet artificiele manier?
3. Welke teksten ga ik erbij schrijven en op welke manier publiceer ik deze teksten (in fotoboek dan wel in 'foto-film')?
4. Welke beelden moet er sowieso nog bij gaan creeren?
Deze vier vragen moet ik voor mezelf de komende twee weken beantwoord zien te hebben. wat ik ga doen is alvast experimenteren met de verschillende elementen.

Docu Dagboek (4) - keuzes en definitieve richting

2009-05-11T22:39:00.006+02:00

Na het maken van een flink aantal opnamen teneinde de verschillende richtingen te exploreren, heb ik ervoor gekozen het dagboek te focuseren op mijn vader en de relatie die ik met hem heb. Ik realiseer me dat ik dit, gezien zijn leeftijd, niet eindeloos kan uitstellen, dus dit is ook een mooie gelegenheid iets te doen wat ik in een andere vorm al een hele tijd van plan was.
Ik wil graag laten zien hoe hij op zijn flat leeft en wat zijn beperkte mobiliteit voor gevolgen heeft op zijn mogelijkheden en vooral onmogelijkheden de dag door te brengen.
Op basis van de inhoud van de eerste serie opnamen en de feedback daarop, heb ik ervoor gekozen om:
1. een fotoboek te maken (ik zit te denken aan een boek op A4 formaat, met telkens twee pagina's die of elkaar aanvullen of met elkaar contrasteren)
2. ook iets te laten zien van ons beider 'geschiedenis'
3. als contrast of aanvulling ook het een en ander te laten zien uit mijn eigen leven.
4. ook opnamen te gaan maken die iets visualiseren van de relatie die ik met mijn vader heb.
Afgelopen zaterdag heb ik alle foto's gepresenteerd die ik tot dat moment gemaakt had. daarbij is het duidelijk dat mijn probleem op dit moment ligt in foto's uit de categorieen 3 en 4.; de rest heb ik goed op orde, denk ik.
Dat betekent dus dat ik deze week en volgende week opnamen ga maken gericht op mijn huidige persoonlijke leven, en opnames die laten zien hoe ik met mijn vader omga en wat onze gemeenschappelijkheden zijn.
Als doelstelling heb ik de kijker mee te laten kijken naar het leven van mijn vader en dat van mij: onze raakpunten, onze communicatie, etc. maar ook in zekere mate waar wij vandaan komen (onze geschiedenis).
De werktitel zou kunnen zijn: ' ', en de ondertitel: 'Dagboek van mij en mijn vader'.
Hierbeneden een afdruk van de allereerste versie van het storyboard, inclusief suggesties van groepsleden, zoals besproken tijdens de lessen van afgelopen zaterdag.

Docu Dagboek (3) - over 'narratologie'. . . .gesproken

2009-05-05T22:36:00.006+02:00

Narratologie heeft ook en vooral te maken met verrassing en nieuwsgierigheid. Roland van der Vorst schreef onlangs een boek over hoe je als creatieve reclame-maker mensen nieuwsgierig kunt maken... Het boek heet 'Nieuwsgierigheid'. Het onderscheidt vier principes die nieuwgierigheid kunnen opwekken:
1. Vragen stellen.
2. Informatie achterhouden.
3. Verwachtingen verstoren, op het verkeerde been zetten.
4. Openhouden van mogelijkheden.
Deze principes kunnen we mijns inziens ook prima toepassen op de narratologie.

Docu Dagboek (2) - over 'narratologie'. . . .gesproken

2009-05-05T16:14:00.010+02:00

We zijn nu een dikke week bezig met onze nieuwe "Docu Dagboek-opdracht" en de eerste twintig foto's hebben we afgelopen zaterdag aan elkaar gepresenteerd. Ik moet zeggen: het valt nog niet mee een serie foto's te maken die een dagboek vormen en tegelijkertijd aan de wetten voldoen van de zgn. narratologie. Het begrip 'narratologie' is dit kwartaal ineens helemaal in het centrum van onze aandacht gekomen. Niet zo gek eigenlijk ook, want als je bewust wil bezig zijn met documentaire film of documentaire fotografie, dan is het kunnen creeren van een verhaal (vooraf of achteraf) een cruciaal issue. Maar aan welke wetten voldoet nu eigenlijk een goed verhaal? Afgelopen week keken we samen naar de 8 minuten durende eindexamenfilm van George Lucas, bekend van onder meer Star Wars en American Grafitti en co-auteur cq producer van onder meer Indiana Jones and the Temple of Doom. Mooi om een eindexamenfilm van zo'n bekende regisseur te zien, in zwart wit nog wel en met de titel 'Freiheit'. Al analyserende vonden we uit dat een (film)verhaal de volgende ingredienten nodig heeft:
- een plek (setting)
- de introductie van een karakter
- een handeling
- een probleem of op zijn minst een 'challenge' of ambitie van de hoofdpersoon
- iets of iemand die het oplossen van dit probleem of deze ambitie dwarsboomt
- een climax, oftewel closure - het moment waarop blijkt of de hoofdpersoon (protagonist) wel of niet zijn doel bereikt ten op zichte van de tegenspeler (antagonist).
- een einde (happy end, negatief einde of open eind)
Patricia Pisters heeft een boek geschreven over de films van Hitchcock, getiteld "Lessen van Hitchock". Zij definieert een 'narrative' als 'een serie van gebeurtenissen die met elkaar verbonden zijn door middel van een oorzaak-gevolg-relatie, meestal in gang gezet door personages'.
Elk verhaal begint met een evenwichtssituatie, gaat dan over in een gedeelte waarin dit evenwicht verstoord wordt en eindigt dan in een gedeelte waarin het evenwicht zich herstelt (waarbij dit herstelde evenwicht meestal een volledig nieuw evenwicht is).
Overigens is een verhaal iets anders dan een 'plot'. Uit het verhaal wordt de plot gebouwd: je krijgt een serie puzzelstukjes aangereikt waarmee je zelf de overige puzzelstukjes moet gaan invullen. Het plot bevat dus eigenlijk alleen de dramatische 'knooppunten'...
Ok.... tot zover de theorie... nu aan de slag met het eigen beeldverhaal....

Docu Dagboek (1) - de eerste keuzes

2009-04-29T11:55:00.004+02:00

Langzamerhand ben ik beginnen te denken over hoe ik het 'Docu Dagboek' project ga oppakken. Voor mij is in ieder geval duidelijk dat ik het dagboek ga maken vanuit mijzelf en niet vanuit een een bestaande of imaginaire persoon. Er zijn voor mij twee mogelijkheden: ik ga wat ik zou willen noemen vastleggen hoe mijn eigen 'kleine universum' zich verhoudt tot alles wat op dit moment gaande is op macro-niveau, zoals de financiele crisis, de mogelijkheden voor een meer duurzame maatschappij, Afganistan etc. etc. Of ik ga verder met iets wat ik een paar weken geleden al opgestart heb (zie eerder op de deze blog), namelijk een fotoserie over mijn vader. Mijn vader wordt dit jaar 88 jaar en woont nog steeds zelfstandig. Ik zou hem graag willen vastleggen zoals hij zijn dagelijkse leven leeft op zijn flat. Naast een aantal 'portretten' ook de hoekjes en details vast van zijn leefomgeving. Hij brengt vele uren op door op zijn flat, want hij is geleidelijk aan steeds immobieler geworden. Eens even over nadenken welke van de twee richtingen ik zal inslaan.

Licht opdracht

2009-04-13T10:56:00.021+02:00

In het kader van de lichtopdracht heb ik een aantal opnamen gemaakt van mijn vader. Mijn vader wordt dit jaar 88 jaar en woont nog zelfstandig. Ik wil(de) hem graag vastleggen zoals hij zijn dagelijkse leven leeft op zijn flat. Naast een aantal 'portretten' leg(de) ik hoekjes en details vast van zijn leefomgeving.
Ik wil graag mijn vader zo natuurlijk mogelijk afbeelden. Daarom werkte ik als volgt. Ik gebruikte zoveel mogelijk het bestaande licht, maar vulde dit aan met een lichte dosis flitslicht.
Ik gebruikte mijn Nikon camera, waarbij de ingebouwde flitser als draadloze 'commander' fungeerde voor een SB600 flitser. Ik had mijn camera in mijn rechterhand terwijl ik mijn flitser links boven mijn hoofd tegen het plafond liet reflecteren. Ik had de flitser voorzien van een Lumiquest Mini Softbox om het licht nog verder te verzachten.
Hier zijn enkele opnames te zien, die ik op deze wijze heb gecreeerd.
Meestal werkte ik met een tijd van ca 1/60 seconde bij diafragma 3.5 en ISO 200.

Fotografen portret (4) - evaluatie

2009-04-08T18:23:00.003+02:00

Afgelopen zaterdag was een fascinerende dag. Maar liefst achttien mini documentaires die werden vertoond op een groot scherm, waarop je overigens ook ineens heel duidelijk alle onvolkomenheden in je film zag...:-). Achttien mini docu's over meest heel interesante mensen, fotografen zowel als filmers.
Ik was heel tevreden over de eind-feedback die ik kreeg met betrekking tot mijn film over Dick Duyves, en dat geldt ook voor Shiva voor haar film over Juul Hondius. Onze voorbereidingen hebben duidelijk hun positieve effecten gehad en dat geldt nog het meest voor de investering die we de eerste weken van het project hebben gedaan. We maakten toen een mini portret van elkaar en daarbij liepen we letterlijk tegen alle valkuilen aan die je maar kunt tegenkomen: het soort van vragen dat je wilt stellen, de camera-opstelling en camera-voering, het gebruik van de microfoons, het geluid in het algemeen en last but not least de montage in Adobe Premiere en het overzetten vanuit Premiere naar DVD. Dat is dus iets wat we bij toekomstige projecten zeker moeten herhalen.
De 'lessons to be learned' focuseren zich wat mij betreft op:
1. een nog preciesere cameravoering (kadrering en compositie), en zeker ook
2. een nog verdere verbetering van het geluid.
Overigens nog een geweldig compliment voor Wout en Jeroen voor hun prachtige film over Eddy Posthuma de Boer. Eenvoud loont. Simpel, ingetogen en schitterend.

Fotografen portret (3)

2009-04-02T13:06:00.009+02:00

Vorige week zaterdag was de dag van de 'sneak preview': zeer fascinerend om 18 portretten van elk circa 8 minuten voorbij te zien komen, elk in een eigen stijl en elk gefocuseerd op een interessante hoofdpersoon.
Mijn portret van Dick Duyves heb ik met heel veel ondersteuning van Shiva Faber heb gemaakt. Wij hebben vanaf het allereerste begin perfect samengewerkt. Shiva is planmatig, gedisciplineerd, niet bang om verschillende scenario's te exploreren, gezond eigenwijs en bovenal een perfectionist; verder is ze altijd in om voor een goede grap al was het alleen maar om iets dat volledig dreigde te mislukken weg te lachen zo dat we elkaar weer wat relativiteit konden bijbrengen.
Ten behoeve van de sessie van vorige week zaterdag heb ik een tamelijk ver afgemonteerde eerste versie gemaakt. Ik was er zelf redelijk tevreden over omdat ik vond en vind dat de specifieke persoonlijkheid van Dick redelijk uit de verf is gekomen.
Dick is een mens die zich meer uit in visuele taal dan in klassiek-grammaticale taal en ik had de hoop dat dat element goed uit mijn mini documentaire zou komen.
Ik had twee vragen die ik voordat ik de vertoning startte, aan iedereen stelde:
1. is de mix van visuele actie en verbale inhoudelijkheid enigszins in balans?
2. is het geluid (een mix van externe microfoon en interne microfoons van verschillende camera's) in orde?
Tijdens de opnamedag waren we in de gunstige omstandigheid dat we naast, een interview, ook wat actie-opnames konden maken. Met de auto zijn we naar de "rafelranden" van Amsterdam gereden, waar we net naast de auto-snelweg Dick-in-actie konden filmen. Met een lente-zon die op dat moment erg laag stond leverde dat een aantal prima opnames op. Juist die opnames had ik aan het begin van het portret gezet, maar ook aan het einde. Daar tussendoor had ik een aantal opnames van Dick gemonteerd, terwijl hij aan de hand van concrete foto's uitlegt hoe hij werkt, wat hij met zijn foto's wil zeggen en hoe zijn foto's als een groot geheel een verbinding met elkaar aangaan.
Afgaande op de reacties ben ik er redelijk in geslaagd om de 'actie-gedeelten' te laten balanceren met het 'verbale, meer inhoudelijke deel'. (Ook factueel klopte die balans overigens aardig: bedie delen duren opgeteld samen zo'n vier minuten).
Het commentaar spitste zich toe op:
- de kadans van het middengedeelte: dit is nu ritmisch nog niet goed en ook inhoudelijk kan het nog beter; het is ook nog wat te onrustig.
- het allereerste begin roept iets teveel het beeld op van een road-movie en is ook te lang.
- het vertonen van de foto's kan wat rustiger, waardoor ze meer en meer diepgaande aandacht krijgen.
- het geluid is zeker vatbaar voor verbetering maar is op zich alleszins aceptabel.
Met deze feedback in mijn hoofd ben ik deze week gestart een nieuwe versie te monteren.
Mijn belangrijkste doelstellingen zijn:
- de persoon van Dick met zijn hierboven genoemde kwaliteiten goed weer te geven
- een film te maken die zodanig gevarieerd is dat hij de aandacht blijft trekken
- de balans tussen actie en diepgang goed te krijgen respectievelijk goed te houden
- het snijden van de fragmenten op een zodanige wijze te doen dat er ritmiek ontstaat en geen 'stagnaties' of een ritme dat niet goed aanvoelt.

Vormstudies (6) - Mijn vijf 'eye openers'

2009-03-28T19:47:00.005+01:00

In mijn vormstudie-boekje, dat ik vandaag heb ingeleverd, heb ik mijn belangrijkste nieuwe inzichten uit de afgelopen weken in de vorm van vijf ‘eye openers’ genoteerd.
Hier komen ze:
1.Hoe alles met alles samenhangt (over een framework, waarmee je foto’s in allerlei lagen kunt lezen)
2.Hoe een foto lekker in zijn vel kan zitten (over kader en kadrering)
3.Hoe je meer ‘personal touch’ creëert (over standpunten subjectiviteit)
4.Hoe je iemand’s ogen kunt laten ‘instappen en uitstappen’ (over compositie)
5.Hoe je je intuïtie kunt 'orkestreren' (over de synthese van inhoud en vorm)
De uitleg van deze punten is hieronder op deze weblog te vinden; het zijn immers inzichten die ik geleidelijk aan tussen februari en nu (eind maart) heb gekregen.

Vormstudies (5) - Compositie en beeldvertelling

2009-03-28T19:21:00.009+01:00

Precies een week geleden hadden we de tweede en laatste sessie rond compositie. Deze was gericht op het maken van een kleine beeldvertelling gebaseerd op een abstract begrip. Alle elementen van compositie, plus de overige beelelementen moest je in ogenschouw nemen.
Ik weet niet waarom, maar toen ik de academie uitliep om te gaan filmen, had ik het woord ‘balans’ in mijn hoofd. Aangekomen bij een grote vijver, iets verderop tussen de appartementen, kreeg ik de ingeving shots te gaan maken van het rustig kabbelende water en van alle ‘rotzooi’ die mensen daar in het water hadden achtergelaten. Toen ik aan werken was, kwam het begrip ‘rust in vrede’ bij me boven. Het resultaat in de vorm van een aantal film stills zie je in onderstaande collage.

En nu de 'eye opener': wat door mij heen flitste was dat we ons in deze vormstudies steeds hebben gericht op één of een beperkt aantal beeld-variabelen. In de praktische werkelijkheid echter, dien je niet één maar àlle beeldgrammatica-elementen in ogenschouw te nemen en vervolgens pijlsnel en intuïtief een beslissing te nemen over hoe het beeld eruit moet gaan zien. Hierbij staat voorop datgene wat je inhoudelijk met je beeld wilt communiceren. Deze eye opener is tevens de ‘challenge’ voor de komende periode: probeer intuïtief en snel een synthese te creëren tussen inhoud en (alle elementen van de) vorm! Als je daarin slaagt, 'ben je er'!

Vormstudies (4) - wat leer je daar nou eigenlijk?

2009-03-19T23:09:00.017+01:00

Psychologisch gezien leer je wellicht het meest als je (even) flink in verwarring wordt gebracht. De grond onder je voeten staat dan even te beven en je kunt een tijdje niets van wat je altijd had gedacht te kunnen. Waarom niet? Omdat er nieuwe inzichten en ideeën zijn, die je nog geen precieze plaats kunt geven, maar die wel staan te ‘wringen’ om ergens in je hersenpan een belangrijke rol te gaan spelen. Het probleem is echter: je weet nog niet welke rol. Ansel Adams heeft eens gezegd: ‘er zijn geen regels voor goede foto’s; er zijn enkel goede foto’s’. De kunst is dus onder de knie te krijgen hoe je zo’n goede foto maakt.... Uitleg over kadrering, standpunt en compositie helpt daar beslist bij. Je weet soms echter alleen nog niet hoe. Neem nou de sessie van afgelopen zaterdag toen compositie op de agenda stond. Compositie is het ordenen, componeren, stileren, vereenvoudigen, organiseren respectievelijk samenstellen van je beeldelementen. Met andere woorden: waar plaats je wat binnen je kader? Het kernwoord is hier ‘vlakverdeling’. De elementen die je tot je beschikking hebt zijn:
- lijnen,
- vlakken
- licht en contrast,
- lijn en richting,
- proportie,
- perspectief en diepte,
- ritme,
- herhaling,
- tonaliteit en kleur,
- focale scherptediepte, etc.
Tot zover de theorie maar nu de praktijk en de toepassing. Een belangrijke persoonlijke ‘eye opener’ van afgelopen zaterdag was dat je via compositie in feite de kijker met zijn of haar ogen laat ‘instappen’ in je beeld, waarna je er vervolgens voor zorgt dat diezelfde ogen op een natuurlijke manier verder stappen. Op deze wijze worden alle belangrijke beeldelementen van je vertelling ‘gescand’ en wordt je boodschap op een natuurlijke, attractieve en vooral verrassende en creatieve manier overgebracht. Vooral dat instap- en overstapverhaal is voor mij ‘food for thought’ en ‘food for inspiration’.
Over inspiratie gesproken: hierbij twee foto's van Jan Adriaans, respectievelijk William Eggleston. Tevens een van mijn beter geslaagde composities van afgelopen zaterdag.

Vormstudies (3) - 'standpunten'

2009-03-11T17:32:00.008+01:00

Vorige week zaterdag de tweede ronde van vormstudies. Deze keer over standpunten. Aangezien ik de keer ervoor gefotografeerd had, was het nu filmen geblazen. Belangrijkste eye openers waren voor mij 1. het eerst eens rustig naar een bepaalde handeling kijken voordat je begint te filmen, 2. dan eens praten met degene die de handeling uitvoert (om beter te begrijpen waarom het gaat) en 3. degene die je filmt af en toe 'regisseren' om datgene in beeld te krijgen wat je in beeld wilt hebben teneinde het persoonlijk te maken (dit laatste is iets dat ik bij het fotograferen eigenlijk heel vanzelfsprekend doe, maar dat ik bij het filmen nog niet altijd als opportunity gebruikte). De eerste ronde filmen leverde zeer gemengde feedback op, maar de tweede ronde, gebaseerd op bovengenoemde eye openers, ging aanzienlijk beter. Hierbij een collage van beelden, gefilmd vanuit verschillende standpunten.

Vormstudies (2) - nogmaals 'kadreren'

2009-03-06T22:28:00.013+01:00

Het kader is de beelduitsnede, het speelveld, de arena, het theater, of iets abstracter geformuleerd: een manier van afbakenen en organiseren van de werkelijkheid. Ik heb hieronder enkele foto's gepubliceerd uit de workshop van vorige week over kadreren.
Twee ervan zitten 'lekker in hun vel', de derde veel minder. Ik zei al eerder: het is moeilijk criteria te geven voor een goede kadrering. Wat je wel zou kunnen zeggen is:

1. het moet duidelijk zijn wat het hoofdonderwerp is;

2. alle elementen (passieve en actieve ruimtes moeten meedoen), en wel in het juiste ritme;

3. de zgn. restruimte moet niet al te groot zijn of een hele duidelijke functie hebben.

Maar ... ook de andere elementen van een goede compositie moeten natuurlijk goed zitten, zoals focus, moment van opname en standpunt.

over de de bovenste opname ben ik tevreden. Het kader brengt de muur en het schilderij op een niet alledaagse manier samen, waarbij het driehoekige vlekje in het midden van het beeld een cruciale rol speelt: het is niet alleen een mysterieuze plek maar het verbindt tevens het schilderij met de rechteronderhoek van het beeld, zodat een mooie diagonaal ontstaat van linksboven naar rechtsonder. Tegelijkertijd is er een diagonaal zichtbaar van linksonder naar rechtsboven, waardoor alle elementen in een soort van dynamisch evenwicht komen. Persoonlijk vind ik heel erg interessant het kleine witte puntje rechtsonder in beeld, dat precies 'the icing on the cake' is.

In de tweede foto onsluit het kader ook een dynamisch evenwicht tussen een diagonaal die loopt van het hoofdonderwerp (de beschilderde tafel) naar de stoel, rechtsboven. De verschillende vlakken vormen van links naar rechts gezien een mooi ritme. Van rechtsonder naar linksboven loopt een afgebroken lijn die je zou kunnen zien als een 'pseudo diagonaal'. Alle vlakken in het beeld hebben een rol en spelen hun partijtje mee. Persoonlijk vind ik dat de twee superkleine zwarte puntjes (rechts midden en boven midden) net de puntjes op de i zetten.

De derde foto is minder. Er zit wel spanning in, maar niet echt evenwicht, ook geen dynamisch evenwicht. De ruimte boven, die naar rechts toe sterk vervaagt, zou je in de terminologie van vorige week zaterdag 'restruimte' kunnen noemen en die restruimte is te groot, heeft niet echt een toevoegende waarde.

Vormstudies (1) - over 'kadreren' gesproken....

2009-03-03T21:45:00.057+01:00

Ik dacht dat ik redelijk kon kadreren, maar sinds vorige week zaterdag (vormstudie 'kadreren') denk ik er geheel anders over....:-)
Na deze tot veel nadenken stemmende zaterdagsessie ben ik nog eens in de 'literatuur' gedoken. Ik heb de reader die we gekregen hebben nog eens doorgelezen, maar ik vond in mijn boekenkast ook een boek dat ik een jaar geleden aanschafte en dat ik nu weer opnieuw aan het lezen ben. Het is 'The Nature of Photographs' van Stephen Shore. Dit boek is een weerslag van zijn jarenlange lesgeven aan studenten van Bard College in New York. Stephen Shore beschrijft aan de hand van voorbeelden de verschillende lagen waaruit een foto kan bestaan, van het fysieke uiterlijk tot en met mentale verwerking van de foto in de hersenen van de kijker. Foto's hebben volgens Shore zonder uitzondering vier kwaliteiten gemeenschappelijk:

1. platheid (flatness) met 1 duidelijk standpunt van waaruit de foto gemaakt wordt,

2. uitsnede of kadrering (frame),

3. tijd (het moment waarop de foto gemaakt wordt), en

4. focus.

Deze vier kwaliteiten bepalen de visuele grammatica van de fotograaf. Zij zijn de middelen waarmee de fotograaf zijn kijk op de wereld verbeeldt. Door ze alle vier onder woorden te brengen, krijg je een beeld van hoe een kijker de foto kan 'lezen'. Stephen Shore beschrijft een aantal foto's en roept minstens zoveel vragen op, vragen die - net als vorige week zaterdag - nog lang door je hersenpan stuiteren zonder er een pasklaar antwoord op te hebben.

Neem nou bovenstaande foto, gemaakt door Helen Levitt in 1945. Shore zegt hierover: "De mannen op de voorgrond van deze foto hebben niet alleen een visuele relatie met elkaar maar ook met de lijnen van het kader. Het kader geeft de ruimte rondom de figuren energie. Deze formele kwaliteiten brengen de verschillende acties en actoren samen."

Shore voegt eraan toe: "Voor sommige foto's werkt het kader passief: het is daar waar het beeld eindigt. Voor andere foto's is het kader actief: de structuur van het het afgebeelde begint bij het kader en werkt zich naar binnen."

Voor mijn gevoel kun je het kader nauwelijks los zien van de overige drie kwaliteiten: standpunt, moment van fotograferen en focus. Alle vier de elementen werken namelijk nauw samen om een foto te maken die 'goed' is, dwz zijn beoogde doel bereikt.

Het is m.i dan ook moeilijk om te zeggen: dit zijn de twee of drie elementen die bepalen of een kadrering goed is. Natuurlijk, je zou kunnen zeggen dat er niet teveel 'niet gebruikte' ruimte (restruimte) in de foto moet zitten en dat alle elementen van het beeld mee moeten doen, maar al heel snel heb je het daarmee ook over de andere kwaliteiten die Stephen Shore opsomt: focus, moment en standpunt.

Enfin, het uit elkaar halen van deze verschillende elementen helpt wel om ze eens 1 voor 1 te bestuderen. Maar in de praktijk zal het altijd een samenspel van alle vier de kwaliteiten zijn die maakt of een 'compositie' goed in zijn vel zit oftewel 'lekker' is.

Fotografen portret (2)

2009-03-03T21:38:00.023+01:00

In de tweede week van het project 'Serieel beeld' heb ik samen met Shiva het draaiboek afgewerkt dat we eerder hadden opgesteld (plan de campagne; zie week nr 1). Dat betekent dat we ons afgelopen week hebben ge
focuseerd op:
1. De keuze van de fotograaf en het project-technisch voorbereiden van dit project
Intussen heb ik de afspraak met Dick Duyves vastgelegd op 15 maart aanstaande.
Tegelijkertijd ben ik bezig zoveel mogelijk achtergrond informatie te verzamelen over hem. Dick is in afgestudeerd op St Joost. Ik ken zijn werk vanuit de periode dat hij onder meer voor Lost Boys werkte. Ik heb hem voor het eerst persoonlijk ontmoet toen ik vorig jaar in Amsterdam bij het ACF (Amsterdams Centrum voor Fotografie) aan een 8-weekse workshop deelname, getiteld "De rafelranden van de stad", over waar de stad ophoudt en iets anders begint. Dit transitie-gebied rondom een stad is meestal een zeer fascinerend tableau van prachtige objecten, die op het eerste gezicht op rotzooi lijken maar die je kunt optillen tot een niveau dat ver uitstijgt boven hun normale betekenis (zie ook: http://www.duyves.com/).
Onlangs verscheen een portfolio van hem in het Oostenrijkse foto magazine 'Eikon', getiteld 'casting mystery in reason's backyard'
2. Het inhoudelijk voorbereiden van het interview
We hebben een groslijst van vragen opgesteld die we dagelijks, als we nieuwe ingevingen krijgen, updaten, en waar we heel flexibel mee om willen gaan. We willen deze lijst eigenlijk gebruiken als een soort van checklist.
3. Het technisch voorbereiden van het filmen en monteren in Premiere.
Met de opnames uit de opstelling die vorige week gecreeerd hadden, zijn we aan de slag gegaan, gewoon om te experimenteren. Ik heb een gefilmd portretje gemaakt van Shiva op basis van het interview dat we hebben gemaakt vorige week. Vervolgens hebben we een college Premiere gehad van David, waarvoor we hem letterlijk eeuwig dankbaar zijn... Met een onuitputtelijk geduld bleef hij onze (in onze ogen intelligente, maar in zijn eigen ogen ongetwijfeld stupide) vragen beantwoorden....

Fotografen portret (1)

2009-02-23T20:48:00.014+01:00

Serieel beeld, dat is de focus van onze nieuwe kwartaal-opdracht. Het accent is gericht op het maken van een portret van een fotograaf of filmer. Portret betekent in dit geval een audio-visuele vertelling van een minuut of acht. Op 4 april moet het portret klaar zijn en er wordt samengewerkt in tweetallen, waarbij beurtelings de een de ander helpt en omgekeerd. Voor deze nieuwe opdracht hebben Shiva en ik besloten samen te gaan werken.
Al op de eerste zaterdag, nu alweer anderhalve week geleden, zijn we allereerst gestart met het maken van longlists en shortlists van fotografen/filmers die we zouden kunnen beanderen.
Als leidraad gebruikten we hier onder meer voor de Nieuwe Geschiedenis van de Fotografie in Nederland. De lijst die we maakten, bestond onder meer uit namen zoals Bertien van Maanen, Viviane Sassen, Martine Stig, Marnix Goosens, Elspeth Diederix (allemaal ex-Solar fotografen trouwens), Hellen van Meene, Dick Duyves, Marrie Both, Raymond Rutting, Korrie Besems, Carl de Keijzer, Hans vd Meer, Jacqueline Hassink, Stefan Vanfleteren en Kadir van Lohuizen.
Vervolgens hebben we enkele criteria geformuleerd voor de uiteindelijke selectie van wie we willen benaderen:
1. de betreffende beroepspraktijk van de fotograaf in kwestie moet aansluiten bij wat ook onze eigen ambitie is; dit ligt ergens tussen documentair, autonoom en 'slow journalism';
2. het zou iemand moeten zijn die wat betreft agenda benaderbaar is en tijd wil/kan vrijmaken; 3. het moet iemand zijn die nog niet definitief zijn koers bepaalt heeft, maar nog zoekende is;
4. het moet iemand zijn die we qua werk bewonderen.
Op basis van een afweging van de verschillende criteria heb ik besloten om allereerst eens Dick Duyves te gaan benaderen en daarna de Solar fotografen.

Na het weekend heb ik samen met Shiva een plan de campagne opgesteld voor de komende zeven weken. In vogelvlucht bestaat dit plan van aanpak uit drie elementen:
1. het project-technisch voorbereiden van dit project (incl. time management)
2. het inhoudelijk voorbereiden van het interview
3. het technisch voorbereiden van het filmen en monteren.

Deze week hebben we een concept email gemaakt die we kunnen gaan toezenden aan onze 'kandidaat-slachtoffers', hetgeen overigens intussen al gebeurd is. Een van de fotografen (Dick Duyves) heeft in principe positief gereageerd.

We hebben een begin gemaakt met het opstellen van een gros-lijst van vragen die tijdens het interview gesteld kunnen worden.

Ook hebben we deze week een aantal documentaires van fotografen verzameld; zo heeft de Volkskrant momenteel een 'aanbieding van 4 DVD's met 4 verschillende documentaires, oa. Cartier Bresson, Annie Leibowitz en Edward Burtynsky (van Manufactured Landscapes). Ook op youtube holland doc staan een aantal documentaires over fotografen (o.a. Anton Corbijn). We gaan deze documentaires allemaal analyseren op inhoud en vormgeving, o.a. het in beeld brengen van het interview, tussenshots, shots die goed werken in een klein AV portret etc.

Tenslotte hebben we afgelopen donderdag in de AV-ruimte van St Joost een paar opstellingen gesimuleerd van camera's en microfoon. Dit om uit te proberen hoe de interactie tussen interviewer en slachtoffer uitpakt, hoe de verstaanbaarheid van het geluid is en of je de beelden van de camera aan de voorkant en de camera aan de zijkant gemakkelijk met elkaar kunt mixen (zie foto's met proefopstelling).

Marseille aan de hand van vuilcontainers

2009-02-13T20:38:00.008+01:00

Mijn derde thema is ...: de vuilcontainer. Al op de eerste dag ontdekte ik dat Marseille een zeer geharmoniseerd systeem heeft voor vuilverzameling. Papier, glas, verpakking etc. worden strict gescheiden ingezameld door middel van containers die over de hele stad hetzelfde uiterlijk hebben. Overal waar ik liep zag ik wel ergens in een ooghoek zo'n grijze box verschijnen; langzamerhand werd het een obsessie. Totaal over de drie dagen heen maakte ik zo'n kleine 170 foto's van deze bakken. Waarom? Omdat ze als rode draad een prachtig 'vehikel' zijn om Marseille in al zijn facetten te laten zien. Hierbij een paar opnamen. Ik denk dat ik er nog een klein boekje van ga maken.

Marseille 3 - de rauwe en ongepolijste stad

2009-02-11T21:24:00.010+01:00

Ik heb Marseille vooral ervaren als een 'rauwe' en ongepolijste stad. In het havengebied voelt de stad 'rauw' aan, maar als je aan de west-kant van de haven onder de autoweg-viaducten door naar het noorden loopt, kom je in een gebied terecht met minder hoogbouw - een gebied dat evenzeer ongepolijst is en daarnaast nog bizarre -bijna Amerikaanse trekken - vertoont ....

Marseille 2 - de banlieus

2009-02-11T21:06:00.002+01:00

Alweer een week geleden dat we vertrokken naar Marseille en alweer drie dagen geleden dat we terugkeerden naar Nederland. Deze foto maakte ik zondag toen we in de shuttle bus van het Gare St-Charles naar de luchthaven reden. De banlieus van Marseilles...

Marseille 1 - de ferry naar Tunesie, Algerije en Marokko

2009-02-11T19:02:00.011+01:00

Vanuit de haven van Marseille vertrekken elke dag veerboten naar Tunesie, Algerije en Marokko. We zagen hoogbeladen (oude) auto's in de rij staan tot ze de veerboot konden oprijden. Ook zagen we mensen die door kennissen naar het havengebied werden gebracht en vervolgens al lopend hun koffers omhoog zeulden, op weg naar de plaats op de veerboot waar ze aan boord konden gaan....

En nu de film....

2009-01-15T14:07:00.008+01:00

Het laatste gedeelte van onze kwartaalopdracht is gericht op het toevoegen van bewegende beelden, of liever gezegd: is erop gericht een stilstaand beeld in te bedden in twee bewegende beelden waarvan het linker beeld de context schetst (en op deze wijze op een bepaalde manier het beeld 'legitimeert') en het rechter beeld mijn commentaar, bevestiging of kritiek weergeeft op het middelste beeld.
Voor mij was het onmiddellijk duidelijk dat het linker beeld moest zijn gerelateerd aan tv, en wel aan al die reclamebokken die kindertekenfilms omringen, met name in de sinterklaas- en kersttijd. Zo is immers in allereerste instantie mijn belangstelling voor dit onderwerp ook tot stand gekomen. Kinderen zijn 'kinderlijk-naief'en daardoor voor de 'fabrikant-verleider' een gemakkelijke prooi; je ziet dat bijna letterlijk op het gezicht van het afgebeelde kind in mijn tweeluik gebeuren. Overigens dient dan vanzelfsprekend ook nog de uiteindelijke 'koper' (ouders, opa's, oma's, etc.) verleid en overtuigd te worden, maar dat gebeurt meestal via het kind als intermediair. Ik vond het wel een uitdaging om niet het hele beeld maar slechts een gedeelte ervan te filmen, zodat je duidelijk de matrix-structuur van de tv kunt zien (het moet dan wel een 'ouderwetse' beeldbuis tv zijn overigens). Gedurende het filmen kwam steeds opnieuw een vraag op die me al eerder had bezig gehouden: wat zijn eigenlijk de wettelijke en ethische 'regels' voor dit soort van reclame blokken; ik moet me hierin nog eens verdiepen. Als rechterbeeld heb ik ervoor gekozen iets te laten zien van wat de nacht van oud-op-nieuw in veel westelijke landen is geworden, of liever gezegd waartoe deze nacht is verworden. De nacht van 2008 op 2009 staat nu bekend als een 'relatief rustige' nacht. Toch zijn er aleen in Den Haag al zestig(!) auto's in brand gestoken. Wat ik wil oproepen is de vraag: is er een verband tussen de enorme hoeveelheid consumptie waarmee kinderen worden volgestopt, de vaak hiermee gepaard gaande verminderde persoonlijke aandacht voor hen, en zaken als apathie en in dit geval excessieve agressie en vandalisme?
Onder meer op basis van de reacties en gesprekken naar aanleiding van de 'voor-vertoning' vorige week zaterdag zal ik mijn filmjes een stuk simpeler maken en tevens het moordende tempo wat vetragen. Daarnaast heb ik me voorgenomen ook nog een andere versie te maken, een versie die wat betreft zijn rechterbeeld enigszins dichter in de buurt blijft van het oorspronkelijke thema 'hyper-consumptie'. Ik moet er nog eens een nachtje over slapen welke versie ik zaterdag zal presenteren. De kernvraag hierbij zal worden: hoe bereik ik een goede balans tussen 'bold statement' en 'geloofwaardigheid'?

Verleid en bezweken.......

2009-01-15T13:35:00.008+01:00

Veel nagedacht over welke twee beelden in een tweeluik nu het beste de totale opdracht kunnen weergeven. Het moet om drie elementen gaan, die alle drie in de gekozen beelden (het liefst onmiddellijk) herkenbaar zijn: 1. de verleiding, 2. de consumptie (of misschien zelfs de hyper-consumptie) en 3. het commentaar op beide. Overdrijving kan een belangrijke stijlvariant zijn om je boodschap over te brengen en daarom ben ik uiteindelijk terecht gekomen bij het hier weergeven tweeluik: links de fascinatie van het kind voor alles wat op het (super)grote en daardoor nog meer imposante beelscherm gebeurt. Rechts de apathie van het kind dat verleid is en zijn ouders heeft 'overtuigd' voor de verleiding te bezwijken door een enorme hoeveelheid speelgoed aan te schaffen, maar .... intussen zelf is bezweken aan alle stimuli die deze enorme hoeveelheid speelgoed elke keer oproept: waar ga ik nu weer mee spelen en wil ik eigenlijk nog wel spelen ... apathie dus....

Mise-en-scene (2)

2009-01-09T00:54:00.005+01:00

Soms zien anderen bepaalde elementen in je foto's waar je zelf intussen blind voor geworden bent. Zo ook in dit geval (zie Mise-en-scene deel 1). Wat ikzelf over het hoofd heb gezien is dat de 'verdrinken-in-speelgoed-foto's' gemaakt lijken te zijn in een tweede hands speelgoedzaak in plaats van in een realistische thuis-setting. Dit kwam kristalhelder naar voren in de zaterdag-bespreking en ik kan alleen maar zeggen dat ik het er bij nader inzien mee eens ben.
Daarom heb ik een tweede foto-sessie georganiseerd, maar dan in een thuis-situatie. Ook nu gearrangeerd dat er een overweldigende hoeveelheid speelgoed aanwezig is. De foto die ik gekozen heb, verbeeldt dat het gefotografeerde kind iets paradoxaals doet: hij taalt niet naar het speelgoed, maar vermaakt zich daarentegen kostelijk met een ballon van enkele eurocenten. Een tweede door mij geselecteerde foto laten het kind zien temidden van al zijn speelgoed, maar in plaats van gelukkig te zijn, beleeft hij een geisoleerd, apathisch moment en zonder ook maar een seconde interesse te hebben in zijn enorme hoeveelheid speelgoed.

Mise-en-scene (1)

2009-01-08T22:26:00.021+01:00

Met als startpunt de foto van het jongetje dat met zijn ogen letterlijk gekluisterd is aan het met verleidingen overladen beedscherm, heb ik de afgelopen periode geexploreerd wat de 'tweede foto' zou moeten zijn. Het criterium is dat het tweede beeld een tweeluik vormt met het eerste beeld, in die zin dat het eerste beeld de 'oorzaak' representeert en het tweede beeld het gevolg: de zwakte die het gevolg is van het toegeven aan de verleiding. En, oh ja... het tweede beeld moet ook nog een geensceneerd beeld zijn, en niet alleen dat, maar ook nog eens in een realistische setting. Mise-en-scene dus, maar hoe aan te pakken? Het eerste wat in mij opkwam, is dat het tweede beeld moet uitdrukken dat kinderen letterlijk bedolven worden onder vele soorten speelgoed en wel op een zodanige wijze dat er dikwijls een totale verzadiging optreedt. Dat gevoel van verzadiging wil ik graag uitdrukken in de tweede foto... de verbeelding van kinderen die, figuurlijk gesproken, verdrinken in de massale hoeveelheid speelgoed die ze hebben gekregen. Wonder boven wonder verscheen er half december in de Volkskrant, nota bene op de voorpagina, een beeld uit een fotoserie van de Koreaande fotograaf JeongMee Yoon, getiteld 'the Pink & Blue project'. Dit project verbeeldt exact hetzelfde als wat ik zojuist schetste, namelijk het bedolven worden onder speelgoed en het er op zijn zachtst gezegd niet gelukkiger van worden. Food for inspiration.
Als een eerste poging om mijn gedachten vorm te geven heb ik met behulp van een strijkplank en een eetkamertafel een stellage gebouwd van speelgoed en alleen maar speelgoed. Ik heb geprobeerd enkele kinderen af te beelden alsof ze letterlijk verdronken of zelfs bedolven zijn onder het speelgoed.

Verleiding en consumptie (3) - een bombardement van stimuli

2008-12-12T14:22:00.005+01:00

Uiteindelijk heb ik ervoor gekozen om verder te gaan met de verleiding waarmee kinderen (en dus ook indirect hun ouders) geconfronteerd worden. Waarom? Omdat ik met name in de sinterklaas-periode gefascineerd ben geraakt door het op kinderen gerichte verleidingmechanisme dat zich afspeelt voor en na het sinterklaas-jouraal. Niet zozeer vanwege sinterklaas maar vanwege het meer generieke bombardement van stimuli dat op kinderen wordt gericht en dat met name in deze periode zijn hoogtepunt bereikt. Overigens waarschijnlijk ook omdat ik juist in deze week de gelegenheid had dit fenomeen vast te leggen op een manier die sprekend is. Hierbij mijn fotografische schetsen, die pogen te verbeelden wat er gebeurt in het verleidingsproces en in de eerste stap van het consumptie-proces (wat gebeurt er op de shop floor?), waar de verleiding verder wordt aangewakkerd en geconcretiseerd.

Verleiding en consumptie (2) Oh ja....

2008-12-12T10:42:00.010+01:00

Oh ja... ik zou bijna vergeten te vertellen dat ik die eerste week ook nog wat nadrukkelijker gekeken heb naar het consumeren zelf. Ik heb tijdens een koopzondag een hoge positie uitgekozen in de buurt van de mediamarkt en mensen gefotografeerd die met tassen vol aankopen het zebrapad overstaken. Helaas niet allemaal met rood-wit gestreepte tassen, want dat zou het effect nog verder hebben verstevigd. In de loop van zo'n proces komen er trouwens nog veel meer aspecten en vragen bij je op: waar eindigt verleiding en begint consumptie? kan consumptie op zichzelf ook weer een verleiding zijn? Bijvoorbeeld als je de consumptie van iemand anders waarneemt (een paar schitterende sportschoenen of de nieuwste ipod) en dan vervolgens geprikkeld wordt om zelf ook tot een dergelijke aankoop over te gaan. Ook het onderscheid cq overeenkomst tussen verleiding, consumptie en verslaving is interessant om te beschouwen. Of het onderscheid cq overlap tussen verleiding en 'waarschuwen voor' cq 'overtuigen' (bijvoorbeeld anti-rook reclames).... Ook hier wat fotografische schetsen, inclusief de 'car seduction' (allernieuwste Jaguar, gefotografeerd door de grafiti besoten ruit van een telefooncel in Antwerpen, waardoor de magic van de aantrekkingskracht alleen maar groter wordt) en een viertal shots gemaakt in een grote speelgoedketen, alle vier gedomineerd door producten in een kleur die kinderen letterlijk en figuurlijk een rose waas voor de ogen verschaft.

Verleiding en consumptie (1) - een haat-liefde relatie

2008-12-11T17:23:00.020+01:00

We zijn al weer bijna twee weken bezig met het thema 'verleiding en consumptie', dus het wordt tijd voor een eerste terugblik op hoe mijn gedachten zich hebben ontwikkeld en hoe ze momenteel vele momenten van de dag door mijn hoofd denderen, eigenlijk maar met 1 vraag: hoe verbeeld ik dit? Om 'dit' wat toe te lichten is het goed om terug te gaan naar de eerste week van de opdracht, de eerste week die erop gericht was zoveel mogelijk verschijningsvormen van verleiding, al of niet gekoppeld aan consumptie, op te sporen, in kaart te brengen en op een aantrekkelijke (lees creatieve, eventueel esthetische) manier in beeld te brengen. Ik heb allerlei lijstjes gemaakt van verschijningsvormen van verleiding/consumptie en ben op basis daarvan op zoek gegaan naar plaatsen waar je een en ander kunt waarnemen en vastleggen. Maar ook omgekeerd: je loopt langs de weg en plotseling zie je iets waar je nog niet aan gedacht had en wat een prima manier is om het onderwerp letterlijk bij de kop te pakken. Al heel snel kwam ik tot de conclusie dat ik altijd al een haat-liefde verhouding met reclame heb gehad en dus ook met verleiding, want reclame is identiek aan verleiding .. of toch niet? Ik ben zeer gefascineerd door de wat meer indirecte en 'sophisticated' vormen van verleiding, verleiding waar creativiteit en stijl in zit, met andere woorden. Ik ben ook altijd zeer geinteresseerd in de strategieen en tactieken die achter de reclame zitten; ik probeer ze altijd te doorgronden en te waarderen of te laken.... Waar ik niet van houd zijn de meer directe en platte vormen van reclame, communicatie en verleiding, ook al weet ik wel degelijk dat de meer platte en directere strategieen binnen een bepaalde context wel degelijk zeer effectief kunnen zijn. Om het eens samen te vatten: ik heb in de eerste week geprobeerd de verschillende uitingsvormen en richtingen te inventariseren en er wat van in beeld te brengen. Zo kwam ik terecht bij de reclame blokken voor en na het sinterklaas-journaal, waarin kinderen maximaal worden verleid om hun ouders onder druk te zetten en hun die 'pakjes' te bezorgen waar de verleiding op gericht is. Iets wat mij meteen fascineerde. Maar ik heb ook abri's bestudeerd (in de sneeuw bleek dat ze een schitterende impressie kunnen achterlaten), porno-reclames langs de snelweg, de wijze waarop kinderspeelgoed is opgesteld in de grote speelgoedketens, fastfood-verleiding, de magie die auto's kunnen oproepen en zelfs toiletten in grote doe-het-zelf mega-stores, die zo uitgelicht kunnen zijn, dat zelfs dit soort producten een verleidelijke impressie kan achterlaten..... Hier zijn wat fotografische schetsen van de eerste week.

Roundabouting in the snow

2008-11-26T02:54:00.029+01:00

In het kader van een drietal basislessen over video en film heb ik deze korte film gemaakt over een rotonde. De briefing was een REGISTRATIE te maken van een willekeurig plein, met een maximale lengte van 5 minuten. Mijn eerste 'film', gemonteerd in Moviemaker is te vinden op:
http://www.youtube.com/watch?v=5k4qP94i5Lk

Tijd voor reflectie.... Nu al?

2008-11-07T13:32:00.000+01:00

Hoe kom je nou van de duizenden beelden die we op ons netvlies hadden toen we acht weken geleden voor het eerst door de straat reden, uiteindelijk terecht op de focus waar we uiteindelijk voor gekozen hebben: twee meisjes gymschoenen, die zelf nauwelijks bewegen, maar die een soort van cocon vormen in het leven dat van alle kanten voorbijtrekt? Ik merk dat nuttig is om nog eens even het hele proces de revue te laten passeren. En eigenlijk is het dan niet eens zo gek hoe we hier terecht zijn gekomen. Van het begin af aan zagen we de straat, gedomineerd door de twee schoenen-outlets als een 'schoenen-en-voeten-straat'. Op allerlei manieren hebben we de straat verder geexploreerd, soms op een hele directe 'recht-voor-zijn-raap' manier, soms op een manier die tot veel meer 'magic' leidde. Soms deden we dat met stills, soms met bewegende beelden. Uiteindelijk, echter, kwamen we steeds weer uit op die schoenen en die voeten. En als je je dit nog eens realiseert is de stap van die duizenden beelden op die eerste zaterdagmiddag naar het cocon-beeld, dat we morgen zullen laten zien, een intuitieve stap, maar ook een hele logische.....

Roze veters en een 'H2'...

2008-11-06T15:26:00.000+01:00

Deze week staat in het teken van een paar roze veters en een H2-microfoon. Afgelopen zaterdag in de groepsbespreking hebben we eenduidig gekozen om voor de 'roze-veters' video te gaan. Het enthousiasme voor het 'dochter-belt-vader-scenario'was hierbij duidelijk groter dan voor het 'dochter-belt-vriendinnetje-scenario'. Vandaar dat ik deze week een aantal keer de vader-voice-over'heb ingesproken. De laatste dagen word ik alsmaar wakker met het beeld van de roze-veters en de H2 microfoon, die we nog van Bart konden lenen.... Alsmaar die tekst opnieuw inspreken, improviseren, improviseren, soms droog zonder achtergrond-geluid en soms in de auto, met het geluid van de radio en de navigator als decorum. Het is nu donderdagmiddag, hetgeen betekent: monteren!

Back to earth

2008-10-31T11:05:00.000+01:00

De bespreking van vorige week zaterdag heeft ons weer helemaal 'back to earth' gebracht.... We hebben intussen nieuwe concepten bedacht die voortbouwen op wat we al in een eerdere fase hadden gecreeerd. Veel gediscusieerd en veel scenario's doorgenomen en uiteindelijk tot de conclusie gekomen dat we voor twee richtingen zullen gaan. Een hiervan bouwt voort op een van de filmfragmenten die David heeft geschoten en die we vorige week hebben laten zien. Deze richting probeert op een creatieve manier door middel van geluid een onverwachte draai te geven aan datgene wat je ziet. Roosje heeft intussen prachtige geluidsfragmenten opgenomen. Het andere scenario bouwt voort op het idee een lijn te trekken tussen twee punten in de straat en op basis daarvan intrigerende beelden te maken van een (overigens saaie) straat. Hier een eerste 'schets'.

Hoezo consistentie?

2008-10-25T01:38:00.000+02:00

Precies twee weken geleden bespraken we ons project tijdens een van de zaterdagmorgenbesprekingen. We legden onze foto's op tafel en .. weg was alle consistentie die we zo nastreefden na de allereerste bespreking. En daarbovenop ook nog het bericht dat Bart is afgehaakt uit ons groepje.... Na de lunchpauze hebben David, Roosje en ikzelf een nieuw plan de campagne gemaakt, gebaseerd op onze allereerste ideeen. Het grote verschil? Film!

Tijdens de afgelopen tien dagen hebben we intussen een serie filmbeelden geschoten, die we morgen laten zien.

De focus is dat de pastoor de Kroonstraat een staart is die gedomineerd wordt door twee schoenen outlets. Het filter waarmee wij naar de straat kijken is: schoenen, voeten, lopen, en bovenal herhaling. Op basis van de gemaakte filmopnamen en ons thema hebben we intussen enkele storylines ontwikkeld, inclusief muziek. Ook zijn we bezig na te denken over de eindpresentatie....

Groeten uit de Pastoor JJ de Kroon straat.......

2008-10-08T11:22:00.000+02:00

4 soorten 'Saai'

2008-09-25T17:40:00.000+02:00

Vandaag vier dimensies van saaiheid besproken die we wellicht verder kunnen uitwerken als dimensies van de straat:
1 Ontroerend Saai
2 Opgewekt Saai
3 Ritmisch Saai
4 Zakelijk Saai.
Wat nog meer?

De ondraaglijke saaiheid van de Pastoor de Kroon straat (3)

2008-09-24T17:34:00.000+02:00

De ondraaglijke saaiheid van de Pastoor de Kroon straat (2)

2008-09-24T17:16:00.000+02:00

Ritmisch en monotoon

2008-09-24T15:10:00.001+02:00

Afgelopen zaterdag de eerste groepsbespreking gehad over de concepten en de eerste beelden van elke groep. Goede discussies onder leiding van Bart waarbij altijd weer opvalt hoeveel stappen je kunt maken als er iets concreets op tafel ligt, of het nu beelden zijn of gewoon nog verbale ideeen. Wat betreft onze groep concludeerden we dat het thema van de saaiheid gecombineerd met een zekere ritmiek zeker potentie heeft. Uitdaging is de monotonie soms te onderbreken met enige poezie..... Nuttig Saai. Mooi Saai. Verheven Saai. Samen opnieuw de stad ingetrokken en jacht gemaakt op de eindeloze rijen schoenendozen in een van de twee schoenen-outlets. De komende week gaan we nog fotograferen, maar daarna gaat het filmen starten.

De ondraaglijke saaiheid van het bestaan in de Pastoor de Kroon straat (1)

2008-09-22T19:19:00.000+02:00

De Pastoor 'Re-invented'

2008-09-19T10:35:00.001+02:00

Gisteren ook nog een paar uur in de 'Pastoor' rondgelopen en een eerste shoot gemaakt. Ik kwam onverwacht een aangetrouwde neef van mij tegen die helemaal aan het eind (of aan het begin, zoals je wilt) van de straat blijkt te wonen. Even hoopte ik dat hij mij zou gaan vertellen hoe boeiend en fascinerend de straat in werkelijkheid is. Maar het tegendeel was waar: hij schetste mij de straat als de aller-aller-saaiste van heel Den Bosch. Wel spraken we af toch nog eens wat door te praten om te zien welke creatieve invalshoeken we nog naar voren kunnen halen om er iets fantastisch van te maken. De pastoor reinvented.....

En inderdaad saaiheid kan ook intrigerend zijn...

Ik zal binnenkort wat meer beelden uploaden. Verder blijf ik aldoor piekeren over het idee om op een imaginaire manier iets 'spannends' te laten gebeuren in de straat. Misschien moet ik eens 's avonds gaan fotograferen.......

Food for inspiration

2008-09-18T12:17:00.000+02:00

Gisteren naar Utrecht's Licht geweest. Onder andere de beroemde serie Parking Spaces van Martin Parr gezien in de Flatland Gallery aan de Lange Nieuwstraat 7. Conceptueel project. Aanrader. Overigens is er nog veel meer te zien in Utrecht op het gebied van documentaire fotografie...

Boring bits and pieces

2008-09-16T21:52:00.000+02:00

Vanmiddag heb ik het idee van de intervallen maar eens geexploreerd. Ik heb mijn camera, uitgerust met een objectief van 12 mm, op een statief bevestigd. Dat statief heb ik 'op zijn kop' meegedragen zodat de camera bijna over de grond sleepte en vanuit dat zeer lage standpunt zijn opnamen kon schieten. Ik had het toestel zo geprogrammeerd dat het elke 4 seconden een foto maakte. Het resultaat is een staccato reeks van beelden die opnieuw laten zien hoe overweldigend saai de straat is. Boring bits and pieces.....

Ideeen genereren

2008-09-16T12:07:00.000+02:00

We hebben intussen toch al redelijk wat ideeen gegenereerd die we voor ons project kunnen gaan exploreren. We zouden bijvoorbeeld een imaginaire lijn kunnen trekken door twee punten van de straat en die nauwgezet kunnen volgen en documenteren. Als een soort detective actie. Je zou dit kunnen doen 's avonds (dan wordt het heel creepy) of 's morgens (wellicht wat meer poetisch). Je zou je ook kunnen focuseren op slechts een onderdeel van de straat en dat documenteren bij nacht en ontij, bij zon, regen en wind. De Rendez-vous film leidde tot het idee om niet met een Ferrari maar met een rollator door de straat te gaan rijden om eens te zien wat dat opleverde. Oh ja, en dan zijn er nog allerlei ideeen om iets met de pastoors-geschiedenis van de straat te doen. Zou je de pastoor in enigerlei vorm kunnen laten terugkeren in de straat om hem te confronteren met de huidige realiteit van Bristol-achtige winkels? Zouden we iets met wegwerpcamera's kunnen doen, die je ergens in de straat neerlegt en later weer inzamelt? Tijdens onze allereerste echte wandeling door de straat kwamen we een verleersbord tegen bij een parkeerplaats. De tekst op het bord? "Auto date". Zeer intrigerend om eens verder te onderzoeken. What about een fotografisch docu-drama over een dramatische, imaginaire gebeurtenis die in feite nooit echt heeft plaatsgehad. De Pastoor JJ de Kroon straat als 'plaats van de misdaad'. We zouden ook een kitsch ansichtkaarten serie kunnen maken getiteld 'Groeten uit de Pastoor de Kroon straat". Met kleuren die net te verzadigd zijn of wellicht juist uitgebleekt. Ikzelf wil graag eerst eens gaan experimenteren met een extreem laag gepositioneerde breedbeeldlens waarmee je in intervallen van bijvoorbeel 4 seconden achter elkaar foto's maakt....

Boring or not boring?

2008-09-14T23:24:00.001+02:00

Hoe kun je de meest 'boring' straat van Den Bosch op een creatieve, kenmerkende en innovatieve manier verbeelden? Is boring eigenlijk een handicap of juist een pro? We besloten dat voor ons niet uitmaakt of een straat boring is. Ook saaiheid moet op een aantrekkelijke en verrassende manier in beeld te brengen zijn! En met dat uitgangsunt in ons achterhoofd brainstormden we over een aantal scenario's. Food for inspiration kwam van twee schitterende films: 'Rendez-vous' van Lelouch en 'Tishe!', een Russische 'documentaire comedie' gedraaid in St Petersburg.
Een complete versie van 'Rendez-vous' kun je vinden op: http://www.dailymotion.com/video/x285b6_rendezvous-claude-lelouch

'Tishe!' is op DVD uitgekomen. Voor slechts 12,50 krijg je hem thuisgestuurd. Kijk maar op de IDFA site: http://www.idfa.nl/nl/idfa/dvd-label/tishe-dvd.aspx

2330 hits...!

2008-09-14T12:23:00.000+02:00

De afgelopen week hebben we individueel en in groepsverband intensief nagedacht en gebrainstormd over onze opdracht. Na de allereerste kennismaking met de straat ben ik zelf gaan 'googlen' met als startpunt de geschiedenis van de straat en het verleden van zijn naamgever. Als je de naam van de straat intypt, levert dat maar liefst 2330 google-hits op! De meeste hiervan gaan over panden die te koop staan en over de historie van de straat. Pastoor de Kroon zelf blijkt een sterke sociale factor te zijn geweest in de wijk: hij steunde de armen en nam het op voor de jongeren. Een soort idealisme dat je niet onmiddellijk terugziet in de winkelpanden en kantoorgebouwen aan de huidige Patoor de Kroon straat.

Of all places

2008-09-13T00:26:00.001+02:00

Vorige week zaterdag (6 september) de 'Straat verteld/vertelt'-opdracht gekregen. Het pijltje landde eerst midden in winkelcentrum De Arena maar uiteindelijk besloten we dat we ons zullen focuseren op de Pastoor de Kroon straat...... de pastoor De Kroon straat of all places...
In ons werkgroepje (met Roosje, Bart en David) was niemand bekend met de straat. Dus stapten we in de auto en instrueerden de navigator... niet wetende dat onze straat op slechts 10 minuten lopen van de academie ligt. Op zaterdagmiddag met een auto in de binnenstad van Den Bosch betekent filerijden. Als je meer dan een half uur in de file staat, bedenk je creatieve concepten. Een ervan was ons idee de straat te verbeelden zonder er ooit een stap in te zetten. Een mooi en aantrekkelijk concept, maar uiteindelijk won onze nieuwsgierigheid het en weer een half uur later reden we met kloppend hart door 'onze' straat. Het blijkt een van de drukkere maar vooral een van de saaiste straten van Den Bosch te zijn.... Even slikken...
Later op het terras van het Paleis drong de uitdaging pas in volle omvang tot ons door: deze straat zal de komende negen weken onze levens beheersen...: de Pastoor JJ de Kroon straat...