Project 2 - week 2 (Anneke)

Deze week de volgende serie foto's gemaakt van Anneke's leven. Vanwege het slechte weer moesten we ons beperken tot beelden in huis. De focus van deze foto-sessie was gericht op de vraag wat voor soort beelden kenmerkend zijn voor Anneke (bijvoorbeeld qua lichaamshouding, gewoonte, gezichtsuitdrukking). We hebben een hele lijst gemaakt van mogelijkheden en die zijn we nu aan het afwerken. Tevens weer wat beelden gemaakt van Anneke's interieur.

Subjectieve werkelijkheid - autonoom dagboek

De focus van de nieuwe opdracht was duidelijk, maar er kwamen allerlei vragen op over gevoelsfluctuaties en hoe je die het beste kunt weergeven.
Ik heb de afgelopen week twee scenario's gevolgd.
- op het moment dat je een bepaalde emotie voelt, meteen proberen met de camera vast te leggen waar het vandaan komt of waar het mee te maken heeft, zoals de dag die al begon met een boterham die te lang in de broodrooster bleef zitten en daardoor behoorlijk verbrandde, een voorteken voor andere soortgelijke gevoelens tijdens de rest van die dag... (zie foto's);
- soms gebeurt het ook dat je spontaan foto's maakt van onderwerpen en je pas achteraf afvraagt: waarom nam ik deze opname? Pas op dat moment realiseer je je dat je gevoel nogal melancholiek is, met name als gevolg van de herfst die nu kamerbreed heeft toegeslagen, bepaald niet mijn favoriete seizoen.. (zie foto’s)

Project 2 - week 1 (Anneke, de eerste foto's)

Project 2 - week 1 (Anneke)

Deze week ben ik begonnen met de foto-documentaire waaraan ik de komen deweken zal werken. Hoofdpersoon van mijn verhaal is Anneke. Anneke is eenvrouw van 44 jaar die na een opleiding in de gezondheidszorg jarenlang werkzaam is geweest als coordinator jongerenwerk. Rond haar dertigste jaar stortte haar wereld ineens in: hypomane en manische perioden werden afgewisseld met depressies. Tijdens een korte opname-periode in 1995 werd vastgesteld dat ze leed aan een bipolaire stoornis gecombineerd met een persoonlijkheidstoornis. Na een lang en uitputtend genezingsproces kon zij haar leven weer langzaam opnieuw oppakken. Tijdens dit genezingsproces ontdekte zij dat creativiteit en in het bijzonder beeldende kunst voor haar een zeer effectief middel was om zich staande te houden. Zij werkte met keramiek, schilderde, schreef gedichten en begon korte films te maken. Het ging zo goed met haar dat ze besloot met haar medicijnen te stoppen. Het gevolg hiervan was echter dat ze in een zeer manische periode terecht kwam, waarin ze heel erg creatief was, maar ook 'roofbouw' pleegde op haar lichaam en geest en zoveel energie verloor dat ze uiteindelijk in 2007 opnieuw opgenomen moestworden. Het jaar voor de opname was Anneke regelmatig op straat te zien, gekleed als heks, compleet met hoed en bezemsteel. De heks was voor haar een manier om zich te beschermen tegen de buitenwereld, specifiek in een manische periode. Als heks durfde bijna niemand haar immers aan te spreken. Tijdens en na de opname slaagde ze er opnieuw in om uit het dal op te klauteren en met behulpvan therapie en medicijnen stabiliseerde ze weer langzaam. Sindsdien is Anneke in staat een stabiel en rustig leven te leiden. Het creatief kunnen zijn heeft een belangrijke rol gespeeld in Anneke's herstelproces. Schilderen, beeldhouwen, gedichten schrijven en filmen zijn voor haar middelen om haar complexe belevingswereld ten behoeve van zichzelf en anderen te verbeelden en op deze wijze hoopt ze verband te leggen tussen de wereld van de psychiatrie en de zogenaamde 'normale' wereld met al zijn vooroordelen. De kunst van Anneke is zeer kleurrijk, intuïtief, abstract en tegelijkertijd figuratief. Anneke is een kunstenaar met een psychiatrische beperking. En deze beperking gebruikt ze als overlevingsmiddel, waardoor ze gemakkelijker met haar beperking kan omgaan. Zij heeft intussen een gedichtenbundel gepubliceerd en exposeert zeer regelmatig haar schilderijen in Eindhoven en omgeving. Ook geeft zij als kunstenaar en vrijwilliger voorlichting voor kinderen, jongeren en volwassenen ten behoeve van mensen die meer willen weten van creativiteit, kunst en psychiatrie. Dertien jaar geleden kocht Anneke een hond, Joepi. Deze hond is sindsdien voortdurend aan haar zijde en is haar steun en toeverlaat. De komende weken zal ik Anneke regelmatig ontmoeten en ga ik proberen een portret van haar te maken waarin ik haar leefwereld verbeeld en waarbij ik tevens iets zal proberen te laten zien van wat een bipolaire stoornis is (tot voor kort genoemd: manische depressiviteit). Anneke is enthousiast en denkt creatief mee in het hele proces. De komende weken zal ik geleidelijk aan beelden laten zien uit deze ontdekkingsreis.

Subjectieve werkelijkheid Project 2 - Opdracht

Gisteren de tweede opdracht gekregen voor dit kwartaal. Docente zal zijn Stefanie Gratz (http://www.stefaniegratz.com/). Opnieuw is de subjectieve werkelijkheid de focus van de opdracht. De bedoeling is een persoon te volgen en langzamerhand een beeld te creeren van zijn/haar identiteit. Het moet een voor de toeschouwer interessant verhaal worden, waarbij de grenzen worden afgetast tussen objectieve werkelijkheid en subjectieve waarheid. De gebeurtenissen hoeven bijvoorbeeld niet noodzakelijkerwijs gebeurd te zijn in de vorm waarin ze gepresenteerd worden. Wat essentieel is, is dat het een 'intiem portret' wordt, dat de toeschouwer meevoert in de leefwereld van de hoofdpersoon. Als 'food for inspiration' hebben we gisteren een aantal schitterende boeken bekeken, waaronder het werk van Nan Goldin (The ballad of sexual dependency), Larry Sultan (We are family), Richard Billingham (Ray's Laugh) en Mitch Epstein (Family Business). Hier twee foto's van respectievelijk Billingham en Larry Sultan.

Subjectieve werkelijkheid Project 1 - Hoe zal ik te werk gaan?

De focus van de nieuwe opdracht is duidelijk, maar....: hoe zal ik te werk gaan? Er komen allerlei vragen bij mij op:
- hoe fluctueert je persoonlijke emotie en op basis waarvan?
- zitten er grote schommelingen in je gevoel of is je gevoel normaliter gelijkwaardig?
- wat is de invloed van het seizoen (m.n. de herfst met zijn steeds korter wordende dagen)?
- wat zijn de overige determinanten van je gevoelsfluctuaties?
Vervolgens komt de vraag op hoe je je gevoelens het beste kunt visualiseren. Mogelijkheden zouden kunnen zijn:
- kleuren en vormen
- licht en donker (incl. overbelichting en onderbelichting)
- scherpte cq onscherpte
- gebruik van metaforen en associaties.
Ook de wijze waarop je het boek samenstelt, monteert en grafisch ontwerpt is cruciaal:
- 1 of 2 foto's per spread
- variaties in grootte van de beelden
- reeksen van beelden (caleidoscoop)
- eventueel uitvouwbare pagina's
- soort papier.
Vele vragen dus, die evenzoveel experimenteer-scenario's kunnen opleveren....
De boodschap lijkt: gewoon intuitief beginnen en af en toe even evalueren welke richtingen het meest interessant zijn.

Subjectieve werkelijkheid Project 1 - Food for thought

Veel 'food for thought' vond ik in nummer 14 van het FOAM magazine. Hier enkele spreads, die binnen de opdracht van de subjectieve realiteit zouden kunnen vallen. Van boven naar beneden werk van: Thekla Ehling (2 spreads), Masao Yamamoto (1 spread), Risaku Suzuki (1 spread), Bart Julius Peters (3 spreads):

Subjectieve werkelijkheid Project 1 - De nieuwe opdracht

Gisteren het eerste deel van de nieuwe kwartaalopdracht gekregen en bediscusieerd. Deze keer gaat het om de subjectieve werkelijkheid als documentaire-strategie. De focus is: 'het vervaardigen van een dagboek waarin persoonlijke emotie ten opzichte van aspecten die je van waarde acht, tot uitdrukking worden gebracht'. De eindvorm dient een boek te worden van 10 a 15 spreads met als minimale maat A5, waarbij de maat een relatie heeft met de persoonlijke werkwijze.
Deze keer dus geen beeldverslag met de verplichting een 'werkelijke waarheid' te representeren. Wat verwacht wordt is een super-persoonlijke, welbewust getinte verslaggeving, een reeks notities waarin gepoogd wordt de eigen gevoelsmatige relatie met het alledaagse of facetten daarvan te visualiseren. Een narratieve, lineaire structuur is niet nodig. De pagina's dienen steeds opnieuw (verschillende?) visuele refecties te zijn van een positionering ten opzichte van relevant geachte gebeurtenissen, stemmingen, emoties, etc. Een emotie of een facet daarvan kan soms bestaan uit vele beelden die in onderling verband exact reflecteren wat niet in één beeld weer te geven zou zijn. De beelden moeten in zekere zin alle het handschrift dragen van de maker. Fotografische middelen kunnen naar hartelust ingezet worden en 'be-experimenteerd' worden...!

De 'objectieve' straat-realiteit (17) - het Ich en het Es van de straat

Veel nagedacht over de titel van deze reeks en uiteindelijk terecht gekomen bij Freud, die drie begrippen onderscheidt: het Es (de wereld van de driften), het Uber-ich (de wereld van de door religie en maatschappij opgelegde normen) en tenslotte het Ich (de op persoonlijke keuzes gebaseerde resultante van driften en normen). Deze begrippen lijken mij uitstekend te passen bij wat de foto's uitdrukken over de straat: datgene wat je ziet, en de onderwereld der driften die je pas ziet als je ernaar op jacht gaat...

De 'objectieve' straat-realiteit (16) - eindpresentatie

Tijdens de reviews van afgelopen zaterdag heb ik drie richtingen gepresenteerd, alle drie bedoeld als wandexposities en alle drie gericht op integratie van de twee documentaire strategieën. Het interesssante was dat tijdens de besprekingen nog een vierde richting naar voren kwam: een simpele sequentie van zes tot acht beelden, die tesamen het verhaal vertellen. Vijf van de beelden zijn foto's die ik ('objectief') via het gaspedaal van mijn auto gemaakt heb, de overige drie zijn 'jaagfoto's'. Ik heb heel veel verschillende alternatieven met elkaar vergeleken, maar uiteindelijk heb ik, na ruggespraak, gekozen voor onderstaande reeks. De titel zou kunnen zijn: 'Bovenstroom en onderstroom van de straat', daarmee doelende op de twee aspecten die de foto's laten zien of liever gezegd suggereren: de direct zichtbare en een minder zichtbare wereld vol vraagtekens. Ook nu blijkt weer hoe onmogelijk het is een objectieve werkelijkheid te laten zien, maar ook hoe interessant het is met ogenschijnlijk objectieve beelden een eigen werkelijkheid te creëren, die meer vragen oproept dan vragen beantwoordt....

De 'objectieve' straat-realiteit (12) - de week van de integratie...

Deze week wil ik de vraag beantwoorden hoe ik de beelden die ik de afgelopen weken gemaakt heb, zo aantrekkelijk mogelijk kan gaan presenteren over anderhalve week. Daarbij baseer ik mij vooralsnog op het uitgangspunt dat ik de beide documentaire-strategieen (de objectief-neutrale en de jagersstrategie) wil integreren met elkaar.
Ik heb nu drie ideeen die ik alle drie zaterdag in ruwe vorm wil laten zien:
1. een scenario waarin ik de verschillende impressies als het ware in uniforme blokken wil samenvoegen (à la de Hong Kong foto's van Michael Wolf)
2. een meer verhalend scenario waarin ik de twee strategieen in elkaar vlecht en als het ware als een verhalend geheel presenteer. Daarbij heb ik heel sterk iets 'filmachtigs' voor ogen.
3. hetzelfde als 2 maar dan veel meer 'losjes' gepresenteerd.
Bij dit alles zie ik nu een wandpresentatie van de beelden in mijn fantasie, maar ook dat kan nog veranderen. Oh ja, en ik ben ook nog op zoek naar een goed 'fundament' waarmee ik de beelden als het ware voorzie van 1 keyword dat mijn visie op de 'straat-realiteit' goed reflecteert.

De 'objectieve' straat-realiteit (11) - 'creepy'

Een volgende richting: tussen objectief en subjectief 'jagen'. Die flits maakt het wel lekker 'creepy'.

De 'objectieve' straat-realiteit (9) 'Blow Up'

Al bij de allereerste brainstorming over dit project legde ik voor mijzelf een link naar de film 'Blow Up' van Antonioni uit 1966. Het verhaal over een fotograaf, die in een Londen's park foto's maakt en later in zijn donkere kamer ontdekt dat hij (ook) een moord heeft vastgelegd. Food for Inspiration...

De 'objectieve' straat-realiteit (8) schemering

De 'objectieve' straat-realiteit (7) by night ...

De 'objectieve' straat-realiteit (6) overdag ...

De 'objectieve' straat-realiteit (5) - Google Street View :-)

Deze week van film overgeschakeld op foto's. Wat is er objectiever dan een camera in je auto monteren en die 'at random' foto's laten maken? Ik kan mijn Nikon afstellen op 'interval-opname' en dan al rondrijdende vanuit het zijraam twee opnames per seconde laten maken. In minder dan drie-en-een halve minuut heb je maar liefst 400 raw opnames gemaakt. Wat is er nog objectiever?? De grootste klus echter komt daarna pas: het selecteren. En ja...op basis waarvan selecteren? Daar verandert de objectiviteit in subjectiviteit. Eigenlijk wordt het dan pas weer spannend....:-)

De 'objectieve' straat-realiteit (4) - de straat als geheim...

Opnieuw de film camera voor een van de zijruiten van de auto en stapvoets door de straat. Maar nu 's nachts.... Beelden bevriezen, bewerken en presenteren als 'stills'....

De 'objectieve' straat-realiteit (3) - de eerste beelden

Film camera voor een van de zijruiten van de auto en stapvoets door de straat.

De 'objectieve' straat-realiteit (2) - de eerste brainstorm

Vorige week hebben we aan de hand van wat nieuwe brainstormtechnieken met een paar studenten (Jeroen, Shiva, David, Michael, Wout en ikzelf) intensief gebrainstormd over de vraag: hoe kunnen we de nieuwe kwartaal-opdracht binnen de grenzen van de briefing zo creatief mogelijk gaan uitwerken? Allereerst hebben we uitgebreid stilgestaan bij de vraag: wat is nu eigenlijk die nieuwe opdracht? na lang wikken en weken kwamen we tot de volgende formulering: 'Welke concepten kunnen we bedenken om een origineel thema te fotograferen binnen De Straat op basis van een objectivistische documentaire benadering en met gebruikmaking van twee strategieen: die van de observator en die van de jager?' Een zinvolle en fantastische exercitie die vele inzichten en nieuwe ideeen opleverde. En dat allemaal gebaseerd op een tweetal 'persoonlijke inspiratiebronnen' die iedereen had meegebracht....
Ik besluit te gaan bekijken of ik het thema 'de straat als geheim' tot leven kan brengen.

De 'objectieve' straat-realiteit (1) - objective objects

Uit het boek 'Art and photography' (Phaidon, 2003): 'The straight photograph - clear, frontal, centred - is often understood as the least creative and thus most artless kind of image. It does'nt draw attention to itself and often substitutes for what it depicts. Straight photographs blur the distinction between image and object, representation and reality.'
In deze zin is de nieuwe kwartaal-opdracht, met name waar het de 'observator-dimensie' betreft. een regelrechte 'straight photography' opdracht. Maar ja, ook 'straight photography' kun je oprekken..... Want wat is nu eigenlijk objectief? Waar eindigt het subjectieve en begint het objectieve? En wat misschien nog belangrijker is: waar eindigt het objectieve en begint het subjectieve?
Zeker als je bedenkt welke fotografen er als objectivisten worden beschouwd: Bern & Hilla Becher, Thomas Struth, Hans Aarsman, Mr Lee (de fotograferende kat).

Lange, hete zomer (2)

Met heel veel bloed, zweet en tranen een nieuwe foto-website gebouwd (www.josjansenphotography.com), en ... drie boeken gemaakt. Uitgever: www.blurb.com

ordinary no or...

By jos jansen

Book Preview

the line

By jos jansen

Book Preview

marseille

in 25 waste contai...

By jos jansen

Book Preview