Tijd oprekken? 'Beautiful boredom #01..'

Hoe kun je tijd oprekken? Hier enkele foto's van een meisje dat samen met haar vriend(?) precies 45 seconden voor een rood stoplicht moet wachten, gefotografeerd in Alicante. Ik heb geprobeerd de ultieme verveling tot leven te brengen. Of geen verveling maar een te korte eeuwigheid voor een ultieme droom?


beautiful boredom #01 from Jos Jansen on Vimeo.

Lieve Vader in Lava 16.1

Deze week verschijnt Lava 16.1, een paperback uitgegeven door Meulenhoff en gericht op literatuur (korte verhalen) en beeldende kunst. In deze paperback zal 'Lieve vader' vrijwel in zijn geheel worden gepubliceerd, het foto-verhaal dat ik vorig jaar maakte van mijn 88-jarige vader tijdens een periode dat hij een haast onmogelijke operatie moest ondergaan.
Op mijn website (www.josjansenphotography.com) is de hele serie in kleur zien. Tevens heb ik twee nieuwe series toegevoegd: 'Beautiful Boredom' en 'Anneke', over wie binnenkort ook een boek zal verschijnen.

Een nieuw kwartaal 'Onderzoek & Ontwikkeling'

Dit kwartaal even geen fotografie, maar een "minor", gericht op het raakvlak tussen film en fotografie. Hierbij wil ik me in het bijzonder richten op het element ‘tijd’. David Claerbout is een van mijn inspiratiebronnen, bijvoorbeeld zijn videowerk "Ruurlo, Borculoscheweg, 1910" (1997), een digitaal gemanipuleerde oude foto van een dorpsgezicht met enkele mensen, een molen en een boom. Claerbout heeft een hedendaagse video-opname van dezelfde boom in het oude beeld gemonteerd. De boom beweegt zachtjes in een voorbije tijd. Weliswaar lijkt hiermee de oude foto tot leven gekomen, maar anderzijds is de beweging op haar beurt in de tijd bevroren. Een ander voorbeeld is zijn videowerk Dancing Couples (2008): hierbij verschuift de lichtbron heel, heel langzaam en je tast letterlijk in het duister in hoeverre ook de hele scene wellicht miniscuul beweegt. Ik zou me heel graag wat verder willen verdiepen in het zogenaamde 'oprekken' van de tijd. Wat zijn de mogelijkheden hiertoe? Wat zie je ontstaan als je de tijd oprekt? Wat gebeurt er als ik film inzet als fotografie? Of fotografie als film?
Mijn plan voor deze week is heel 'basic':
- (hoe) kan ik een stilstaand beeld tot leven laten komen en daardoor de tijd 'oprekken'?
- (hoe) kan ik videobeelden zodanig vertragen dat een kortmoment als het ware 'uitgesponnen' wordt?
- (hoe) kan ik snel echter elkaar opgenomen foto-opnames tot een (vloeiende) film bewerken en daardoor iets zeichtbaar maken wat normaliter aan je oog wordt onttrokken?

Zelfportret van 60 seconden

Als aftrap van de nieuwe kwartaal-opdracht een zelfportret van 60 seconden, opgenomen tijdens het kijken naar 'Blood Simple' van de Coen Brothers.... Zie in mijn brilleglas hoe de hoofdpersoon vermoord wordt....:-)

Dagboek: reset & rethink

Vorige week zaterdag heb ik het project over Anneke succesvol afgesloten. Volgende week hoop ik te starten met het boek, want dat is vanaf het begin mijn doel geweest voor dit project.
Zodra het klaar is, zal ik op deze weblog presenteren met een link naar http://www.blurb.com/ waar het boek geprint zal worden.
Morgen staat alweer de eindbeoordeling voor de deur van het tweede project van dit kwartaal: het dagboek met subjectief-autonome beelden. Deze week heb ik een complete 'reset' en 'rethink' gemaakt voor dit project. Niet dat ik geen interessante beelden gemaakt had, daar zat het hem niet in. Het probleem was een beetje dat er te weinig handtekening inzat. Daarom heb ik deze week besloten om uit alle beelden die ik de afgelopen drie maanden gemaakt heb die beelden te selecteren die met herfst te maken; tenslotte was het de herfst die als seizoen een sterk stempel drukte op mijn gevoelens van de afgelopen drie maanden. Ik heb het aantal beelden en spreads nogal ingekrompen, maar uit het materiaal van de laatste drie maanden ook een aantal beelden geslecteerd die ik nog niet eerder had gebruikt. Hier is alvast een 'teaser':

Project 2 - Week 7 (Anneke)

Project 2 - Week 6 (Anneke)

Een selectie van de beelden die ik gisterenmiddag heb gemaakt. Ik denk dat er wel twee of drie foto's bij zijn, die passen binnen de reeks die gedurende de afgelopen weken langzamerhand is ontstaan.

'Subjectief-autonoom' dagboek... (week 5)

Oh ja, je zou bijna vergeten dat er dit kwartaal nog een tweede creatief project loopt: hierbij enkele beeldschetsen van de afgelopen weken. Uiteindelijk streef ik na een boek te 'componeren' met een aaneenschakeling van dagelijkse anecdotische beeldschetsen die als een soort 'stream of consciousness' uit elkaar voortvloeien.....

Project 2 - Week 5 (Anneke)

Deze week weer nieuwe beelden gemaakt, waarbij ik me vooral heb gefocuseert op een zeer essentieel deel van Anneke's leven, namelijk het gedeelte waarin ze zich intensief en succesvol bezig houdt met beeldende kunst.

Project 2 - Week 4 (Anneke)

Vandaag vrijdag.....

Vandaag werken aan twee projecten: het portret van Anneke, waarvoor ik begin deze week mijn beelden heb gemaakt, en tevens het dagboek met subjectief-autonome beelden. Wat dat dagboek betreft heb ik nog wat verder nagedacht en dit is een samenvatting van mijn overpeinzingen:
Ik wil mij wat betreft het dagboek houden aan de 'regels' van het 'klassieke' dagboek; dat wil zeggen dat je dagelijks of tenminste om de paar dagen iets vastlegt over je belevenissen, gevoelens en stemmingen.
Ik merk dat je stemming -binnen bepaalde marges - per dag kan wisselen. Soms is je stemming al meteen in mineur (zoals op de dag die begon met de aangebrande boterham - zie 18 november) maar op andere tijden daarentegen word je na je wakker worden al meteen gegrepen door iets dat je juist op een positieve manier raakt (zie beneden de foto's van schitterende herfstkleuren, nog net te zien door de bewasemde ruiten).
Ik kies er dus voor om geen rode draad als thema uit te werken, maar juist om voor een aantal specifieke dagen foto's te maken die als het ware anekdotische beeld-notities zijn. Ik merk dat de diepgang van die anekdotische notities kan varieren. Ook kun je spelen met de mate van concreetheid dan wel abstractie van je beeldnotities. En natuurlijk kun je met de combinatie van je (abstracte dan wel concrete) beelden boodschappen versterken, dan wel onderuit halen, dan wel een zeker cynisme of een dosis humor meegeven.
Wat essentieel is, is dat het zeer subjectief is, maar wel uitlegbaar.
Ik heb de afgelopen week twee scenario's gevolgd:
- op het moment dat je een bepaalde emotie voelt, meteen proberen met de camera vast te leggen waar het vandaan komt of waar het mee te maken heeft;
- soms gebeurt het echter ook dat je spontaan foto's maakt van onderwerpen en je pas achteraf afvraagt: waarom nam ik deze opname? Pas op dat moment realiseer je wat voor soort je gevoel je onbewust had op het moment dat je de ontspanner van je camera indrukte. Noemen ze dat niet introspectie..? :-)
Later vandaag beelden..... want daar gaat het om...

Project 2 - Week 3: nieuwe beelden

Deze week samen met Anneke gewerkt aan beelden die haar laten zien zoals ze is en zoals ze leeft. Ik heb het gevoel dat er langzamerhand materiaal begint te ontstaan waarin ik Anneke laat zien in de verschillende 'lagen' van haar bestaan. Behalve beelden uit het heden, hebben we ook nog wat foto's gemaakt die gerelateerd zijn aan de manische periode van Anneke, enkele jaren geleden. Ze was toen regelmatig op straat te zien, gekleed als heks, compleet met hoed en bezemsteel. De heks was voor haar een manier om zich te beschermen tegen de buitenwereld, specifiek in deze manische periode. Als heks durfde bijna niemand haar immers aan te spreken.

Project 2 - week 3: wat is eigenlijk een intiem portret?

Het maken van 'intieme beelden' is, zoals ik eerder vermeldde, een belangrijke doelstelling van dit kwartaalproject. En dan blijft de volgende vraag overeind: wat definieert of iets een intiem beeld is? Toch nog maar eens even gekeken in een aantal woordenboeken om te zien of dat nog houvast biedt. Wat ik tegenkom zijn de volgende betekenissen: innig, vertrouwd, nauw verbonden, 'close', diep, dierbaar, gemeenzaam, vertrouwd, teder, openhartig. Dit zijn allemaal elementen die gerelateerd zijn aan de aard van de relatie tussen twee mensen. Je zou het misschien kunnen samenvatten met het begrip 'contact': er dient contact te zijn om nauw verbonden met elkaar te zijn en andersom dien je nauw verbonden te zijn om contact met elkaar te hebben. Maar... hoe is het gerelateerd aan het portret dat een documentair fotograaf van iemand maakt en dat je graag zou willen kenmerken als een intiem portret? Ik blijf een beetje bij wat ik hier eerder schreef: je creëert als fotograaf een zodanig contact en anderszijds creëert de gefotografeerde een zodanige openheid dat hij/zij volledig zichzelf durft te zijn in de verschillende 'lagen' van zijn/haar bestaan....., alsof er geen camera aanwezig is. Vaak gaat het hierbij ogenschijnlijk om non-momenten, terloopse momenten,die ook zou kunnen betitelen als
'tussenmomenten'. Juist op die momenten openbaart zich juist datgene wat iemand ten voeten uit karakteriseert. Paradoxaal genoeg zie je af en toe ook intieme, onthullende beelden van mensen die totaal zichzelf zijn, maar die op een paparazzi-achtige wijze gemaakt zijn. Ik zou dit willen noemen 'bespiede' of 'gestolen' intimiteit.

Project 1 - 'subjectief-autonoom' dagboek

Je zou bijna vergeten dat er nog een tweede belangrijk creatief project is, dit kwartaal: het dagboek met subjectief-autonome beelden. Hierbij twee nieuwe 'spread'-voorstellen', die opnieuw stemmingen representeren. Ik merk dat het weer en de melancholieke seizoenswisseling op dit moment een belangrijke rol spelen, in ieder geval bij deze twee beelden:

Project 2 - Week 2, eerste evaluatie

De belangrijkste vraag die afgelopen zaterdag tijdens de evaluatie van de diverse beelden aan de orde kwam was: welke beeld uit jullie series kunnen we karakteriseren als een 'intiem beeld'? En dan is de volgende vraag natuurlijk: wat definieert of iets een intiem beeld is? Ik denk dat je 'intiem beeld' moet interpreteren als een beeld van het moment waarop iemand totaal, maar dan ook totaal zichzelf is. Meestal ben je dat als je op je eentje bent, maar in principe kan dat ook met iemand anders erbij... Wel moeilijk voor een fotograaf om vast te leggen of toch niet? De volgende twee beelden van Anneke werden beschouwd als intieme beelden omdat men de overtuiging had dat Anneke hier echt helemaal zichzelf is. Op de ene foto stoer en rokend, op de andere, met haar hond Joepie, juist veel meer teder en kwetsbaar.

Project 2 - week 2 (Anneke)

Deze week de volgende serie foto's gemaakt van Anneke's leven. Vanwege het slechte weer moesten we ons beperken tot beelden in huis. De focus van deze foto-sessie was gericht op de vraag wat voor soort beelden kenmerkend zijn voor Anneke (bijvoorbeeld qua lichaamshouding, gewoonte, gezichtsuitdrukking). We hebben een hele lijst gemaakt van mogelijkheden en die zijn we nu aan het afwerken. Tevens weer wat beelden gemaakt van Anneke's interieur.